สารบัญ
 อภิธานศัพท์(Glossary)
 บทคัดย่อ(ไทย อังกฤษ)
 บทนำ
ความหมายและประวัติ
 หลักการทำงาน
 ภาษาเทเลกซ์
(Telex Language)
 การให้บริการในอดีต
 ประโยชน์ของบริการเทเลกซ์
 จดหมายเหตุ(Milestones)
 บรรณานุกรม
บทสารานุกรมอื่น ๆ
โทรคมนาคม: นิยามและความหมาย
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๑ - โทรเลขและโทรศัพท์
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๒ - คลื่นวิทยุและการสื่อสารไร้สาย
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๓ - การ
สื่อสารด้วยแสงและการสื่อสารข้อมูลผ่านดาวเทียม
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๔-การสื่อสารข้อมูลและเครือข่าย
อินเทอร์เน็ต
ประวัติศาสตร์การสื่อสารไทย: ยุคอดีต
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: วิวัฒนาการโทรเลขและโทรพิมพ์
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยกับกิจการโทรคมนาคม
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: ยุคเครือข่าย
อินเทอร์เน็ต
พื้นฐานร่วมเทคโนโลยี
โทรคมนาคมกับการสื่อสาร
มวลชน
พื้นฐานกฎหมายเกี่ยวกับการประกอบกิจการโทรคมนาคม
ความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้าด้านสื่อสาร
วิทยาการการทดสอบทางโทรคมนาคม

วิทยาการวางแผนและการสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยี
โทรคมนาคม

เศรษฐศาสตร์โทรคมนาคม

โซ่คุณค่าของอุตสาหกรรมการสื่อสารโทรคมนาคม
พื้นฐานดัชนีวรรณกรรมสาขาวิศวกรรมไฟฟ้าสื่อสารและ
แขนงที่เกี่ยวข้อง
วิวัฒนาการวิทยุโทรศัพท์ โทรศัพท์เคลื่อนที่และมาตรฐานโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง
สมาคมวิชาการไฟฟ้า/อิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ โทรคมนาคมและสารสนเทศกับกิจกรรมวิชาการ
ชมรมไฟฟ้าสื่อสาร สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและความถี่วิทยุเพื่อการสื่อสาร
การบริหารจัดการทรัพยากรการสื่อสารวิทยุเบื้องต้น
รหัสมอร์สเพื่อการสื่อสาร
กล้ำสัญญาณพื้นฐานเพื่อ
การสื่อสาร
พื้นฐานเทคโนโลยีรหัสควบคุมความผิดพลาดสำหรับการ
สื่อสาร
พื้นฐานการแผ่สเปกตรัมสำหรับการสื่อสาร
หลักการของซีดีเอ็มเอ
หลักการเทียบจังหวะสัญญาณโทรคมนาคม
หลักการของปริมาณการใช้งานวงจรสื่อสารและหมายเลขโทรคมนาคม
โครงข่ายการสื่อสารข้อมูลความเร็วสูงเอสดีเอช
พื้นฐานคุณภาพการบริการในเครือข่ายการสื่อสาร
เครือข่ายเฉพาะที่
เทคโนโลยีเอทีเอ็ม 
อินเทอร์เน็ตโพรโทคอล
เวอร์ชัน ๖
โครงข่ายโทรคมนาคมยุคหน้า
 พื้นฐานสายส่งสัญญาณสำหรับการสื่อสาร
 วิทยาการโทรศัพท์พื้นฐานและโครงข่าย
 เทคโนโลยีชุมสายโทรศัพท์พื้นฐาน
หลักการของระบบตรวจสอบคู่สายโทรศัพท์พื้นฐาน
พื้นฐานระบบเทเลกซ์
หลักการทำงานเบื้องต้นของเครื่องโทรสาร
เทคโนโลยีสื่อสารผ่านสายความเร็วสูง: ดีเอสแอล
การสื่อสารผ่านสายไฟฟ้า
โทรเลขเชิงแสง
พื้นฐานการสื่อสารเชิงแสง
พื้นฐานระบบสื่อสารด้วยเส้นใยนำแสง
พื้นฐานระบบเส้นใยนำแสงสู่บ้าน
ระบบสื่อสัญญาณแสงหลายช่องแบบ DWDM
พื้นฐานสายอากาศวิทยุเพื่อการสื่อสาร
สายอากาศฉลาด
เทคโนโลยีการสื่อสารไร้สายระยะใกล้
ระบบการระบุด้วยคลื่นวิทยุหรืออาร์เอฟไอดี
วิทยาการเครือข่ายไร้สายแบบไวไฟ
วิทยุสมัครเล่น
วิทยาการเครือข่ายตรวจวัดสัญญาณแบบไร้สาย
อัลตราไวด์แบนด์สำหรับการสื่อสารไร้สาย
ระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ ๔๗๐ เมกกะเฮิรตซ์
การสื่อสารเหนือพื้นน้ำ
เครือข่ายเคเบิลใต้น้ำและ
การเชื่อมต่อในประเทศไทย
การแพร่ภาพโทรทัศน์พื้นฐาน
การพัฒนาเทคโนโลยี
เครือข่ายโทรทัศน์ไทยทีวีสี ช่อง
เทเลเท็กซ์
การสื่อสารบรอดแบนด์
การสื่อสารบรอดแบนด์ความเร็วสูงผ่านสายไฟฟ้า
เครือข่ายเซ็นเซอร์ไร้สาย
พื้นฐานโครงข่ายการสื่อสารร่วมระบบดิจิทัล
เทคโนโลยีเครือข่ายส่วนตัวแบบเสมือน
เครือข่ายคอมพิวเตอร์เพื่อโรงเรียนไทย
เทคโนโลยีการสื่อสารสำหรับระบบควบคุมการจำหน่ายไฟฟ้า
พื้นฐานระบบสื่อสารสำหรับการจ่ายไฟฟ้า
วิทยาการการสื่อสารข้อมูลจราจรผ่านคลื่นวิทยุกระจายเสียงเอฟเอ็ม
พื้นฐานระบบการสื่อสารเพื่อการบริหารทรัพยากรน้ำ
ระบบโทรมาตรเพื่อการ
ชลประทาน
ระบบการสื่อสารเพื่อการเตือนภัยสึนามิ
ระบบการสื่อสารเพื่อการแจ้งภัยและความปลอดภัยทางทะเล
ของโลก
พื้นฐานการสื่อสารกับหอเตือนภัย
เครือข่ายโทรคมนาคมเพื่อโครงการการพัฒนาภูเก็ต
ระบบสื่อสารกองทัพไทย
พื้นฐานการสื่อสารผ่าน
ดาวเทียม
ประวัติและพัฒนาการของดาวเทียมสื่อสาร
วิทยาการดาวเทียมธีออส
ดาวเทียมไทพัฒ
ดาวเทียมสำรวจทรัพยากรประเทศไทย
การรังวัดด้วยดาวเทียมจีพีเอสเพื่อการสำรวจทางการแผนที่
ระบบสำรวจข้อมูลทางสมุทรศาสตร์และสภาพ
แวดล้อมทางทะเลโดยใช้เทคโนโลยีทุ่นลอยสื่อสารผ่านดาวเทียม

   พื้นฐานระบบเทเลกซ์
    (Principle of Telex)

   ศิริพร ซ้ายบุรี
   และกองบรรณาธิการ
 

  ๑. อภิธานศัพท์ (Glossary)

 
 

  เทเลกซ์ (Telex: Teleprinter Exchange)

          ระบบโทรคมนาคมที่ใช้ส่งข้อความด้วยการแปลงพลังงาน ระหว่างพลังงานเชิงกลและพลังงานไฟฟ้า ลักษณะคล้ายเครื่องโทรพิมพ์ที่มีหน้าปัทม์
          สำหรับหมุนหมายเลข เพื่อใช้ในการเรียกติดต่อโดยใช้การติดต่อแบบชุมสายเป็นศูนย์กลางในการเชื่อมต่อระหว่าง เครื่องเทเลกซ์ต้นทางกับ
          เครื่องเทเลกซ์ปลายทาง ใช้เพื่อส่งข้อความในลักษณะตัวอักษร

  เทเลกซ์ระบบวิทยุ (Radio Telex Systems)

           การนำระบบวิทยุมาใช้งานร่วมกับบริการเทเลกซ์โดยการใช้คลื่นวิทยุแทนสายเคเบิลเป็นตัวกลางในการรับส่งข้อมูลและสามารถให้บริการแก่ผู้เช่า
          ได้พร้อมกันตลอดเวลา

  การสื่อสารแบบกึ่งสองทิศทาง (Half Duplex)

           ระบบการสื่อสารที่สามารถรับส่งข้อมูลได้สองทิศทางแต่คนละเวลา (สลับกันรับและส่ง) ไม่สามารถส่งข้อความโต้ตอบพร้อมกันได้ เช่น เทเลกซ์
           โทรสาร วิทยุสื่อสาร เป็นต้น

  ชุมสายเอสพีซี (SPC: Stored Program Control Exchange)

          
ระบบชุมสายโทรศัพท์ที่ใช้คอมพิวเตอร์ ในการควบคุมการทำงานของระบบแบบอัตโนมัติ นำมาใช้ในการสลับสายสัญญาณตามที่ ผู้เรียกต้องการ
         
 โดยไม่ต้องผ่านพนักงาน ประจำชุมสาย (Manual ) ทำให้การทำงานมีความรวดเร็ว ตัวอย่างระบบโทรคมนาคมที่นำชุมสายเอสพีซีมาใช้งาน เช่น
           โทรศัพท์ และเทเลกซ์ เป็นต้น
 

  ๒.บทคัดย่อ up

      เทเลกซ์เป็นบริการโทรคมนาคมที่มีลักษณะคล้ายกับโทรพิมพ์สำหรับส่งข้อมูลที่เป็นตัวอักษร ซึ่งมีหน้าปัทม์ สำหรับเลขหมายเพื่อใช้ในการเรียกติดต่อ ลักษณะการทำงานใช้ชุมสายเป็นศูนย์กลางในการเชื่อมต่อระหว่างผู้ส่งและผู้รับด้วยการผลัดกันรับและส่ง ไม่สามารถส่งข้อความพร้อมกันได้ ซึ่งชุมสายดังกล่าวนี้ใช้แบบเดียวกับชุมสายโทรศัพท์ทั่วไป เรียกว่า “ชุมสายเคเบิล” ทำหน้าที่สลับสายสัญญาณตามเลขหมายประจำเครื่องจากผู้เรียกไปยังปลายทางที่ต้องการ และทำการถ่ายทอดสัญญาณ พร้อมบันทึกเวลาในการรับส่งข้อมูล ประเทศไทยได้เปิดใช้บริการเทเลกซ์ครั้งแรกเมื่อ ปีพ..๒๕๐๕ เรียกว่า “ชุมสายเทเลกซ์ต่างประเทศ” เป็นชุมสายเทเลกซ์แบบเสต็ปบายเสต็ป ขนาด ๕๐ เลขหมายระบบกึ่งอัตโนมัติ ซึ่งผู้เช่าสามารถเรียกติดต่อเลขหมายปลายทาง ได้โดยตรงและชุมสายรับเลขหมายแต่ละตัว ต่อเข้ากับเครื่องเทเลกซ์ปลายทาง สามารถติดต่อสื่อสารได้เฉพาะผู้เช่าต่างประเทศเท่านั้น โดยในการเรียกติดต่อจากในประเทศไปยังต่างประเทศจะใช้พนักงานประจำชุมสายเป็นผู้ต่อเชื่อมสาย สำหรับผู้เช่าจากต่างประเทศสามารถเรียกติดต่อเข้ามายังในประเทศได้โดยอัตโนมัติ ต่อมาปี พ..๒๕๐๖ ได้มีการพัฒนาบริการเทเลกซ์ให้สามารถติดต่อภายในประเทศโดยอัตโนมัติ จำนวน ๑๐๐ เลขหมาย และ ๔๐๐ เลขหมายตามลำดับ และปี พ..๒๕๑๗ ได้ทำการติดตั้งชุมสายเทเลกซ์ต่างประเทศขึ้น เป็นระบบเชิงกลอัตโนมัติแบบครอสบาร์ สามารถให้บริการแก่ผู้เช่าได้จำนวนหลายเลขหมายพร้อมกัน กรมไปรษณีย์โทรเลข (ในขณะนั้น) ได้นำเอาชุมสายระบบคอมพิวเตอร์มาใช้ในการให้บริการทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ กับเลขหมายผู้เช่าในชุมสายเดียวกัน เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ..๒๕๒๒ และขยายวงจรเป็น ๔,๐๐๐ วงจร โดยผู้ใช้บริการทั่วประเทศเมื่อสิ้นเดือนสิงหาคม พ..๒๕๒๕ มีทั้งหมดจำนวน ๓,๐๑๖ ราย บริการเทเลกซ์มีลักษณะเด่น คือ ผู้ใช้บริการในประเทศสามารถเรียกติดต่อได้เกือบทุกประเทศทั่วโลกด้วยระบบอัตโนมัติโดยไม่จำเป็นต้องมีผู้รับปลายทางเหมือนโทรศัพท์ ซึ่งสามารถแก้ปัญหาเรื่องเวลาของแต่ละประเทศ นอกจากนี้การติดต่อยังมีหลักฐานอ้างอิงทั้งด้านผู้ส่งและผู้รับ อย่างไรก็ตาม เมื่อได้มีการนำโทรสารมาใช้งาน และได้รับความนิยมเป็นอย่างมากจึงทำให้ความต้องการใช้บริการเทเลกซ์ลดจำนวนลงตามลำดับ


  Abstract
  up

         Telex or telegraphy exchange was the most common text transmission service in the past before transferring to the newer telecommunication systems. It is refered to that the service of providing a documentary record. Also, it was developed as the latter generation of the teleprinter which could be used as the unattended machine (semi or automatic) for serving most to press and travel agencies, airlines, or embassies in general. Telex was adopted into service in Thailand at the same time as the US's service enhancement of the teleprinter to telex in 1962. At the end of August 1982, there was a record of 3,016 telex customers in Thailand, meanwhile about 1.7 million subscribers all around the world were reported in 1988. Until the application of facsimile and other higher efficiented communication technologies, the number of telex users had been decreased rapidly worldwide and then its services in the United States were terminated in 1992.


  ๓.บทนำ up  

        เทเลกซ์เป็นระบบโทรคมนาคมประเภทหนึ่งที่พัฒนามาจากโทรพิมพ์ (Teleprinter) ใช้ชุมสายเป็นศูนย์กลาง ในการเชื่อมต่อระหว่างสถานีมีกระบวนการทำงานคล้ายกับโทรศัพท์ ผู้ใช้มีหมายเลขหรือชื่อประจำเครื่อง (Answer back code) เมื่อเริ่มใช้งานจะต้องเรียกหมายเลขปลายทางที่ต้องการติดต่อ จากนั้นก็สามารถติดต่อส่งข้อมูลข่าวสารได้ อย่างไรก็ตามยังมีส่วนที่แตกต่างกันได้แก่ ลักษณะการติดต่อโดยโทรศัพท์จะใช้เสียงพูดในการติดต่อ สำหรับเทเลกซ์ใช้การพิมพ์ข้อความแทนเสียงพูด ซึ่งเทเลกซ์เป็นเครื่องโทรพิมพ์ที่ได้รับการดัดแปลงให้มีหน้าปัทม์ เช่นเดียวกับโทรศัพท์ ประกอบด้วยสามส่วน ได้แก่ อุปกรณ์สำหรับใช้เรียกติดต่อหมายเลข (Control Unit) อุปกรณ์พิมพ์ข้อมูลเป็นรหัส ลงในแถบเพื่อเตรียมส่งข้อมูล (Punching Unit) และอุปกรณ์ในการแปลงรหัสเป็นตัวอักษร หรือข้อมูล(Transmitting Unit) โดยหมายเลขประจำเครื่องเทเลกซ์แต่ละเครื่อง ประกอบด้วยเลขหมายชื่อย่อของบริษัทและตามด้วยชื่อย่อของประเทศอย่างเช่น “กองพาณิชย์ การสื่อสารแห่งประเทศไทย” จะมีหมายเลขประจำเครื่องว่า “70021 CATCOM TH” เป็นต้น
        นอกจากนี้ สิ่งสำคัญที่ทำให้เทเลกซ์เป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลาย ในอดีตเมื่อช่วงปี พ..๒๕๐๖ ถึง พ..๒๕๒๕ คือ การส่งข้อมูลด้วยเทเลกซ์ไม่จำเป็นต้องมีผู้รับปลายทาง สามารถเรียกติดต่อได้ตลอดเวลา ทั้งในและต่างประเทศด้วยระบบอัตโนมัติ มีหลักฐานแสดงการติดต่อและสามารถติดต่อถึงปลายทางได้อย่างถูกต้องด้วยการตรวจสอบเลขหมายปลายทางจากหมายเลขประจำเครื่องจากปลายทาง [] []


  ๔.ความหมายและประวัติ
  up

         เทเลกซ์ หรือ Telex ย่อมาจากคำว่า “Teleprinter Exchange” หมายถึงเครื่องพิมพ์ทางไกลผ่านระบบชุมสาย เป็นอุปกรณ์สำนักงานใช้สำหรับการรับ-ส่งข่าวสารด้วยตัวอักษร ซึ่งจะมีหมายเลขของแต่ละเครื่อง สำหรับใช้ในการติดต่อ และทำงานผ่านชุมสายเหมือนชุมสายโทรศัพท์ทั่วไป นำมาใช้งานโดยการปรับปรุงจากระบบบริการโทรพิมพ์เมื่อปี ค.ศ.1962 (พ.ศ.๒๕๐๕) ณประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นรูปแบบที่ดัดแปลงมาจากโทรเลขที่ใช้สัญญาณเสียง ซึ่งลักษณะการให้บริการเทเลกซ์ใช้การสลับสายสัญญาณแบบสวิตซ์ มีการจัดเก็บเอกสารภายหลังจากการติดต่อ จุดเด่นของบริการเทเลกซ์ คือ ข้อมูลที่บ่งบอกถึงตัวผู้ส่งและผู้รับ (Address) จะถูกเก็บบรรจุโดยแป้นพิมพ์โทรพิมพ์ เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการติดต่อ สำหรับการเรียกติดต่อนั้น ผู้ส่งจะใช้หมายเลขเครื่องเทเลกซ์ในการยืนยันความถูกต้อง จากนั้นรอสัญญาณตอบรับจากผู้รับ เมื่อหมายเลขเครื่องของผู้ส่งและผู้รับถูกต้องแล้วจึงเริ่มส่งข้อความโดยอัตโนมัติ ซึ่งบริการเทเลกซ์ทั่วไปจะมีเครื่องศูนย์กลาง หรือ ชุมสาย ทำหน้าที่เป็นสวิตซ์ในการสลับสายเชื่อมต่อระหว่างเครื่องเทเลกซ์ต้นทางกับเครื่องเทเลกซ์ปลายทาง  โดยนิยมนำมาใช้ เฉพาะในสำนักงาน  เช่น กิจการการท่องเที่ยว  หน่วยงานราชการ สายการบิน และสถานทูต เป็นต้น [๓]  ต่อมาในปี ค.ศ.1970 (พ.ศ.๒๕๑๓)ได้เริ่มมีการใช้บริการเทเลกซ์ระหว่างทวีปขึ้นได้แก่ทวีปอเมริกาเหนือและยุโรป โดยส่วนประกอบของเทเลกซ์ที่เป็นอิเล็กทรอนิกส์ถูกแทนที่ด้วยส่วนประกอบแบบเครื่องกลกึ่งไฟฟ้า (Electromechanical) และมีส่วนประมวลผลที่มีความเร็วมากขึ้น นอกจากนี้ ยังมีการเพิ่มเติมส่วนประกอบอิเล็กทรอนิกส์อีกสองส่วน ได้แก่ หน่วยความจำ (memory) และ ตัวแสดงผล (display) ในปี ค.ศ.1980 (พ.ศ.๒๕๒๓) เริ่มมีการพัฒนาส่วนประกอบของเทเลกซ์ให้สามารถเชื่อมต่อกับส่วนประมวลผลคำภายนอก (word processor) คอมพิวเตอร์ และ เครื่องพิมพ์ดีดอิเล็กทรอนิกส์ได้ โดยหน่วยความจำในเทเลกซ์จะทำหน้าที่เก็บตัวอักษร(text)สถานที่ติดต่อ(addresses) และข้อความที่รับ-ส่ง (messages) ซึ่งจากการพัฒนาส่วนประกอบต่างๆของเทเลกซ์ให้มีความสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้นนั้นทำให้จำนวนผู้ใช้บริการเทเลกซ์ในหนึ่งทศวรรษมีจำนวนเพิ่มขึ้นจาก ๘๐๐,๐๐๐ ราย เป็น ๑.๘ ล้านราย ด้วยเครือข่ายเทเลกซ์จำนวน ๒๓๓ เครือข่าย ให้บริการ ๒๐๖ ประเทศ และในปี ค.ศ.1988 (พ.ศ.๒๕๓๑) มีจำนวนผู้ใช้บริการเทเลกซ์ทั่วโลกจำนวน ๑,๗๒๘,๐๐๐ ราย ต่อมาในปี ค.ศ.1990(พ.ศ.๒๕๓๓) เริ่มมีการนำเครื่องโทรสาร (telefax) และอินเทอร์เน็ต (Internet) มาใช้ในการสื่อสารทำให้จำนวนผู้ใช้บริการเทเลกซ์ในปี  ค.ศ.1999 (พ.ศ.๒๕๔๒)  ลดลงเหลือ  ๑๐๐,๐๐๐  ราย   ด้วยเหตุนี้   จึงทำให้บริการเทเลกซ์  ในประเทศสหรัฐอเมริกา  ได้ยุติลงเมื่อปี  ค.ศ.1992 (พ.ศ.๒๕๓๕) [๓] สำหรับในประเทศไทยได้เริ่มนำเครื่องเทเลกซ์มาใช้ในประเทศเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๕ (ปีเดียวกับที่ประเทศสหรัฐอเมริกาเริ่มใช้)โดยกรมไปรษณีย์โทรเลขในขณะนั้น ซึ่งเป็นชุมสายเทเลกซ์แบบ เสต็ปบายเสต็ป (Step by Step) ขนาด ๕๐ เลขหมาย เรียกว่า “ชุมสายเทเลกซ์ต่างประเทศ” เป็นระบบกึ่งอัตโนมัติ โดยสามารถติดต่อสื่อสารได้เฉพาะผู้เช่าต่างประเทศเท่านั้น สำหรับการเรียกใช้งานเมื่อต้องการติดต่อกับผู้เช่าต่างประเทศต้องให้พนักงานประจำชุมสายเทเลกซ์ เป็นผู้ต่อเชื่อมสายให้ จากนั้นระบบจึงจะสามารถติดต่อสื่อสารได้ สำหรับผู้เช่าต่างประเทศสามารถเรียกติดต่อได้โดยอัตโนมัติ ซึ่งเปิดให้บริการเฉพาะในกรุงเทพมหานคร

         นอกจากนี้ประเทศไทยได้นำเอาระบบวิทยุมาใช้ร่วมกับการบริการเทเลกซ์ และเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ ๒๔ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๒๕ เป็นการรับส่งข้อความผ่านเครื่องเทเลกซ์ด้วยคลื่นวิทยุ การทำงานจะติดตั้งอุปกรณ์สร้างคลื่นวิทยุเข้ากับชุมสายเทเลกซ์สำหรับเป็นสถานีแม่ข่าย เพื่อถ่ายทอดสัญญาณ และติดตั้งอุปกรณ์เครื่องรับ-ส่งวิทยุเข้ากับเครื่องเทเลกซ์อีกเครื่องสำหรับเป็นสถานีลูกข่าย ใช้แทนสายเคเบิลหรือคู่สายโทรศัพท์ ในการเชื่อมโยงสัญญาณจากสถานีลูกข่ายมายังสถานีแม่ข่าย ซึ่งการบริการเทเลกซ์ ด้วยระบบดังกล่าวสามารถรับส่งข้อความได้ในระยะทาง ๗๐ กิโลเมตร  โดยมีลักษณะการทำงานอธิบาย ดังรูปที่ ๗.๑[๑]

 




                                                                           

  รูปที่ . ภาพรวมของระบบเทเลกซ์ทางวิทยุของการสื่อสาร
แห่งประเทศไทย พ
..๒๕๒๕[]

 

        อย่างไรก็ตามการบริการเทเลกซ์ทางคลื่นวิทยุยังไม่สามารถให้บริการได้เพียงพอต่อความต้องการของผู้ใช้งาน เนื่องมาจากการบริการต้องอยู่ภายใต้รัศมีของคลื่นวิทยุที่มีจำกัด ดังนั้นการสื่อสารแห่งประเทศไทยในสมัยนั้น(..๒๕๒๕) จึงได้นำเอาระบบ ทีดีเอ็มเอ หรือการแบ่งใช้ช่องสถานะเชิงเวลา (TDMA:Time Division Multiple Access) ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณสื่อสารไร้สายแบบดิจิทัลที่ผู้ใช้งานจำนวนมากสามารถใช้ช่องสัญญาณความถี่วิทยุเดียวกันด้วยการจัดสรรเวลา ในการใช้ช่องสัญญาณแต่ละช่องสลับกันไปโดยไม่รบกวนกัน มาใช้ร่วมกับการบริการเทเลกซ์ ซึ่งให้บริการแก่ผู้เช่าที่ไม่มีคู่สายเคเบิล พื้นที่ให้บริการครอบคลุมกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ทำให้การรับส่งข้อมูลข่าวสารด้วยบริการเทเลกซ์มีความสะดวก รวดเร็วมากขึ้น ต่อมาเมื่อมีการนำเครื่องโทรสาร (Facsimile : Fax) เข้ามาใช้งานและได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วทำให้ปริมาณการใช้บริการ
เทเลกซ์ในประเทศลดจำนวนลง [] []

 

  ๕.หลักการทำงาน   up

        เทเลกซ์ทำงานในลักษณะเป็นเครือข่ายการให้บริการ (Telex Network) ซึ่งมีส่วนประกอบพื้นฐานแบบใช้สายเคเบิลสามส่วน ได้แก่ เครื่องเทเลกซ์ คู่สาย และชุมสายเทเลกซ์ ดังรูปที่ ๕.




                                                                                              

 รูปที่ ๕.๑ ส่วนประกอบของเครือข่ายการบริการเทเลกซ์
 

        .๑ เครื่องเทเลกซ์

        อุปกรณ์ปลายทางที่ใช้ในการติดต่อ มีลักษณะคล้ายเครื่องโทรพิมพ์ที่มีหน้าปัทม์สำหรับเรียกหมายเลขในการติดต่อ โดยเป็นการพัฒนาและ
ดัดแปลงมาจากอุปกรณ์สองชนิดได้แก่ โทรศัพท์ และ เครื่องพิมพ์ดีด โดยเทเลกซ์ประกอบด้วย แป้นพิมพ์
(Keyboard) แคร่พิมพ์หรือก้านพิมพ์ (Printer) เครื่องปรุแถบ (Tape Punch) เครื่องอ่านแถบ (Tape Reader) และส่วนควบคุมในการเรียกติดต่อ (Communication Unit) สำหรับควบคุมการรับ-ส่งสัญญาณและแปลงสัญญาณที่ได้รับส่งออกพิมพ์เป็นข้อความ ตัวอย่างเครื่องเทเลกซ์แสดงดังรูปที่ ๕.๒ และลักษณะข้อความที่ส่งด้วยเทเลกซ์แสดงดังรูปที่ ๕.[]




                                             

 รูปที่ ๕.๒ ลักษณะของเครื่องเทเลกซ์
 





                                             

 รูปที่ ๕.๓ ตัวอย่างดัดแปลงลักษณะข้อความที่ส่ง
ด้วยเทเลกซ์ในประเทศสหรัฐอเมริกา
 

       .๒ คู่สาย

       ตัวกลางสำหรับเชื่อมต่อสัญญาณ ในการรับ-ส่งข้อความ ระหว่างเครื่องเทเลกซ์และชุมสายเทเลกซ์ โดยคู่สายที่ใช้สำหรับบริการเทเลกซ์ เป็นคู่สายเคเบิลเช่นเดียวกับคู่สายที่ใช้บริการโทรศัพท์ทั่วไป ซึ่งอาจใช้คลื่นวิทยุในการเชื่อมโยงสัญญาณแทนคู่สายได้ []

       .๓ ชุมสายเทเลกซ์

     ทำหน้าที่สลับสายสัญญาณตามหมายเลขประจำเครื่อง จากผู้เรียกไปยังปลายทาง ที่ต้องการติดต่อ และส่งข้อความไปยังผู้รับ นอกจากนี้ยังเป็นตัวกำหนดหมายเลขประจำเครื่องเทเลกซ์แต่ละเครื่องสามารถบันทึกเวลาในการรับ-ส่งข้อมูลได้ โดยชุมสายเทเลกซ์ควบคุมการทำงานด้วยระบบคอมพิวเตอร์
เอส พี ซี
(Stored Program Control :SPC) ซึ่งเป็นเทคนิคชุมสายเช่นเดียว กับระบบโทรศัพท์ และมีความสะดวก รวดเร็ว ในการใช้งานกว่าการตัดต่อเชื่อมสัญญาณด้วยพนักงาน การทำงานของเทเลกซ์ใช้หลักการแปลงพลังงาน โดยเมื่อทำการส่งข้อความจะใช้การแปลงพลังงานเชิงกลให้เป็นพลังงานไฟฟ้าแล้วส่งสัญญาณไปตามสายสัญญาณ ส่วนการรับข้อมูลจะใช้การแปลงกลับจากพลังงานไฟฟ้า เป็นพลังงานเชิงกล เพื่อบังคับก้านพิมพ์ของแต่ละตัวอักษรให้พิมพ์ลงบนกระดาษ สำหรับการเรียกติดต่อนั้นเครื่องเทเลกซ์จะมีหมายเลขประจำเครื่อง สำหรับใช้ในการเรียกติดต่อโดยอัตโนมัติ เมื่อชุมสายได้รับสัญญาณเรียกจากเครื่องเทเลกซ์ต้นทาง จะทำหน้าที่สลับสาย ต่อไปยังเครื่องเทเลกซ์ปลายทาง ตามหมายเลขเครื่องจากเครื่องเทเลกซ์ต้นทาง และส่งสัญญาณไปยังเครื่องเทเลกซ์ต้นทางและปลายทาง เพื่อแสดงให้ทราบว่าได้ติดต่อถึงกันแล้ว โดยการรับส่งสัญญาณด้วยบริการเทเลกซ์นั้นเป็นการรับ-ส่งในลักษณะผลัดกันรับและส่ง ไม่สามารถส่งข้อความพร้อมกันได้ ซึ่งสัญญาณที่รับ-ส่งเป็นแบบรหัส ๕ ยูนิต สำหรับเครื่องเทเลกซ์ภาษาอังกฤษอย่างเดียวและรหัส ๖ ยูนิต สำหรับเครื่องเทเลกซ์ภาษาไทยและภาษาอังกฤษในเครื่องเดียวกัน []

                                                ตารางที่ ๕. ตัวอย่างการเรียกติดต่อทางเทเลกซ์ []
 

รหัส

ความหมาย/หน้าที่

BKK GA

สัญญาณพร้อมรับเลขหมายจากชุมสาย

80008

ผู้เรียกทำการเรียกเลขหมายปลายทางเบอร์ 80008

80100 BANK TH

ชุมสายจะสอบถามรหัสประจำเครื่องของผู้เรียก

JUL 8 1430 023579

ชุมสายแจ้งวันที่ เวลา ลำดับการเรียก

80008 COMPANY TH

รหัสประจำเครื่องปลายทางเมื่อติดต่อได้

TEXT

เริ่มส่งข้อความ


  ๖. 
ภาษาเทเลกซ์ (Telex Language)  up
        การส่งข้อความด้วยเครื่องเทเลกซ์แบ่งออกเป็นสองแบบ ได้แก่

        .๑ การเขียนแบบไม่มีการย่อ มีลักษณะคล้ายกับ จดหมายทั่วๆไป เช่น การส่งข่าวสาร

        .๒ การเขียนย่อแบบใช้ภาษาเทเลกซ์ จะใช้ตัว อักษรภาษาอังกฤษ(ตัวพิมพ์ใหญ่)แทนข้อความที่ ต้องการส่ง เช่น

                 Attention คือ ATTN หรือ ATT
                 Thanks    คือ TKS หรือ THKS
                 You         คือ U
                 Your        คือ UR หรือ YR

        ข้อสังเกตในการเขียนภาษาเทเลกซ์มีสามส่วน ดังนี้

                ) ภาษาเทเลกซ์จะพิมพ์เป็นตัวอักษรตัวพิมพ์ใหญ่
                ข) ข้อความที่ส่งจะไม่มีการอารัมภบท
                ) รวบรวมข้อความที่ยาวให้เป็นข้อความที่สั้นแต่มี ใจความเหมือนกัน[]

     ซึ่งพัฒนาการการใช้งานบนพื้นฐานของระบบเทเลกซ์นี้ก็มีใช้งานกับการสื่อสารระบบอื่นในยุคหลังตามมาด้วย เช่น ข้อความสั้นบริการบนระบบวิทยุติดตามตัว (Paging) หรือโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่ต้องการการสื่อสารที่กระชับ รวดเร็ว บนพื้นฐานของการส่งข้อความ (Text หรือ Message)


  ๗.
การให้บริการในอดีต   up

      การสื่อสารแห่งประเทศไทยหรือบริษัท กสท.โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) ในภายหลังได้เคยเปิดให้บริการเทเลกซ์ระหว่างประเทศขึ้นสองระบบได้แก่

.๑ ระบบกึ่งอัตโนมัติ (Semi Automatic System)

       ผู้เช่าเรียกติดต่อกับชุมสายเทเลกซ์ ผ่านเจ้าหน้าที่ประจำชุมสาย และดำเนินการตามขั้นตอนที่การสื่อสารแห่งประเทศไทยได้กำหนดไว้โดยเจ้าหน้าที่จะเป็นผู้ต่อเชื่อมสายให้ จากนั้นผู้เช่าจึงจะสามารถติดต่อสื่อสารผ่านชุมสายเทเลกซ์ได้

 

       . ระบบอัตโนมัติ (Fully Automatic System)

       ผู้เช่าสามารถเรียกติดต่อได้โดยตรง ไม่ต้องผ่านเจ้าหน้าที่ประจำชุมสายโดยดำเนินการ ตามขั้นตอนที่การสื่อสารแห่งประเทศไทยได้กำหนดไว้จึงจะ
สามารถติดต่อสื่อสารผ่านชุมสายเทเลกซ์ได้
[
]
 

  ๘. ประโยชน์ของบริการเทเลกซ์  up

        ยุคก่อนหน้านี้ ที่จะมีการใช้โทรสารและระบบทันสมัยกว่าอื่นๆ บริการเทเลกซ์เป็นที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายในด้านธุรกิจ เช่น ธนาคาร โรงงาน
อุตสาหกรรม บริษัทเดินเรือ บริษัทที่ทำการค้ากับต่างประเทศ ของช่วงเวลาที่ยังอยู่บนพื้นฐาน เครือข่ายโทรคมนาคม ด้วยเสียงและข้อความเนื่องมาจาก
จากบริการเทเลกซ์มีลักษณะเด่นดังนี้

        ๘.๑ บริการเทเลกซ์สามารถเรียกติดต่อกับต่างประเทศได้โดยตรงด้วยระบบอัตโนมัติ มีความสะดวกรวดเร็ว และสามารถติดต่อถึงปลายทางได้ถูกต้อง ด้วยการตรวจสอบจากรหัสประจำเครื่องปลายทาง
         ๘.๒ การเรียกใช้บริการเทเลกซ์ไม่จำเป็นต้องมีผู้รับปลายทางเหมือนโทรศัพท์ ซึ่งช่วยแก้ปัญหาเรื่องเวลาของแต่ละประเทศ เนื่องจากเครื่อง
เทเลกซ์ปลายทางจะตอบรับรหัสประจำเครื่องของผู้ส่งและรับข้อความที่ส่งแล้วถูกสั่งพิมพ์บนเครื่องด้วยระบบอัตโนมัติ
         ๘.๓ บริการเทเลกซ์ใช้การติดต่อด้วยการพิมพ์ข้อความทำให้มีหลักฐานอ้างอิงทั้งด้านผู้ส่งและผู้รับ
       ๘.๔ การติดต่อในเชิงธุรกิจด้วยบริการเทเลกซ์จะช่วยให้การสื่อสารทั้งทางผู้ส่งและผู้รับมีความถูกต้อง เนื่องจากลักษณะการติดต่อจะเป็นทางการ โดยใช้การพิมพ์ข้อความแทนการพูด [๒]
        ถึงแม้ว่าการส่งข้อความด้วยเทเลกซ์จะมีข้อดีดังที่กล่าวมาข้างต้น แต่เมื่อมีเทคโนโลยีที่ทันสมัยเกิดขึ้น เช่น โทรสาร อินเทอร์เน็ต ที่สามารถรับส่งข้อมูลได้รวดเร็วและครอบคลุมความต้องการของผู้ใช้งานมากกว่า จึงทำให้การรับส่งข้อมูลด้วยเทเลกซ์มีจำนวนลดลง
 

  .จดหมายเหตุ (Milestones)  up

       เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับเทเลกซ์ของประเทศไทย แสดงดังตารางที่ ๙.

            ตารางที่ ๙. เหตุการณ์สำคัญเกี่ยวกับเทเลกซ์

ปี พ..

เหตการณ์


๒๕๐๕

(1962)
 


ประเทศสหรัฐอเมริกาได้นำเทเลกซ์มาใช้บริการภายในประเทศจากการปรับปรุงระบบบริการโทรพิมพ์เดิม
[]


๒๕๐๕

(1962)


กรมไปรษณีย์โทรเลขได้เปิดให้บริการเทเลกซ์ในประเทศไทยครั้งแรก เป็นชุมสาย

เทเลกซ์แบบเสต็ปบายเสต็ป ขนาด ๕๐ เลขหมาย เรียกว่า “ชุมสายเทเลกซ์ต่างประเทศ” ซึ่งเป็นระบบกึ่งอัตโนมัติ
สามารถติดต่อสื่อสารได้เฉพาะผู้เช่าต่างประเทศเท่านั้นสถิติในปีแรกที่เปิดให้บริการภายในกรุงเทพฯ
มีผู้ใช้บริการ
จำนวน ๖ ราย
[]
 


๒๕๐๖

(1963)
 


กรมไปรษณีย์โทรเลขได้ดำเนินการติดตั้งชุมสายเทเลกซ์ในประเทศ ณ กรุงเทพฯ เป็นชุมสายเทเลกซ์แบบเสต็ปบายเสต็ป ขนาด ๑๐๐ เลขหมาย สามารถติดต่อสื่อสารในประเทศได้โดยอัตโนมัติและติดต่อกับต่างประเทศโดยพนักงานประจำชุมสายเป็นผู้ต่อเชื่อม
[]
 


๒๕๑๑

(1968)
 


ขยายบริการเทเลกซ์ในระบบอัตโนมัติแบบ เสต็ปบายเสต็ปไปยังต่างจังหวัด เพื่อเป็นชุมสายศูนย์กลางประจำภูมิภาค ได้แก่ จังหวัดลำปาง จังหวัดนครราชสีมา และ จังหวัดสงขลา
[]


๒๕๑๓

(1970)
 


เปิดบริการส่งข้อมูลด้วยเทเลกซ์ระหว่างทวีป ได้แก่ ทวีปอเมริกาเหนือและยุโรป ด้วยเครื่องเทเลกซ์ที่มีส่วนประกอบแบบเครื่องกลกึ่งไฟฟ้า มีส่วนประมวลผล หน่วยความจำ และตัวแสดงผล
[]


๒๕๑๕

(1972)
 


กรมไปรษณีย์โทรเลขขยายจำนวนเลขหมายของบริการเทเลกซ์ในประเทศเป็นจำนวน ๔๐๐ เลขหมาย
[]


๒๕๑๗

(1974)
 


กรมไปรษณีย์โทรเลขดำเนินการติดตั้งชุมสายเทเลกซ์ต่างประเทศ ระบบอัตโนมัติแบบครอสบาร์
(Crossbar)
ทำให้ผู้เช่าได้รับความสะดวกมากขึ้น เนื่องจากสามารถติดต่อกับผู้เช่าต่างประเทศได้โดยอัตโนมัติ[]


๒๕๑๙

(1976)
 


กรมไปรษณีย์โทรเลขสั่งซื้อชุมสายระบบคอมพิวเตอร์จำนวน ๑
,๕๐๐ วงจร เพื่อเชื่อมต่อระหว่างชุมสายในประเทศ[]


๒๕๒๒

(1979)
 


เปิดให้บริการเทเลกซ์แบบชุมสายเทเลกซ์คอมพิวเตอร์ในเดือนกุมภาพันธ์
[]


๒๕๒๓

(1980)
 


การสื่อสารแห่งประเทศไทยขยายชุมสายเทเลกซ์คอมพิวเตอร์เพิ่มจำนวน ๒
,๕๐๐ วงจร
รวมชุมสายคอมพิวเตอร์ในปี พ
.. ๒๕๑๙ และ พ..๒๕๒๓ มีทั้งหมดจำนวน ๔,๐๐๐ วงจร []


๒๕๒๕

(1982)
 


จำนวนผู้ใช้บริการเทเลกซ์ทั่วประเทศเมื่อสิ้นเดือนสิงหาคม มีทั้งหมด ๓
,๐๑๖ ราย และการสื่อสารแห่งประเทศไทย
ได้เปิดให้บริการเทเลกซ์ทางระบบวิทยุอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ ๒๔ สิงหาคม โดยสามารถติดต่อสื่อสาร
ได้ระยะทาง ๗๐ กิโลเมตร
[]
 


๒๕๓๑

(1988)
 


จำนวนผู้ใช้บริการเทเลกซ์ทั่วโลกรวมทั้งสิ้นจำนวน ๑
,๗๒๘,๐๐๐ ราย[]


  o.บรรณานุกรม
  up

[] การสื่อสารแห่งประเทศไทย, ๑๐๐ ปี การโทรคมนาคมไทย พ..๒๔๒๖ – ๒๕๒๖.ประยูรวงศ์, ๒๕๒๖

[] คณะกรรมการจัดงานวันสื่อสารแห่งชาติ, วันสื่อสารแห่งชาติ ๒๕๒๙.

[] Anton A. Huurdeman, The Worldwide History of Telecommunications. John Wiley & Sons, Inc., 2003