สารบัญ
 อภิธานศัพท์ (Glossary)
 บทคัดย่อ(ไทย อังกฤษ)
 บทนำ
แผนที่นำทางเทคโนโลยี
 รูปแบบแผนที่นำทางเทคโนโลยี
 ขั้นตอนการสร้างแผนที่
นำทางเทคโนโลยี
 ประโยชน์ของแผนที่นำทางเทคโนโลยีต่อการวางแผน
 การสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยีโทรคมนาคม
 จดหมายเหตุ
 บรรณานุกรม
บทสารานุกรมฯ อื่น ๆ
โทรคมนาคม: นิยามและความหมาย
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๑ - โทรเลขและโทรศัพท์
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๒ - คลื่นวิทยุและการสื่อสารไร้สาย
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๓ - การ
สื่อสารด้วยแสงและการสื่อสารข้อมูลผ่านดาวเทียม
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๔-การสื่อสารข้อมูลและเครือข่าย
อินเทอร์เน็ต
ประวัติศาสตร์การสื่อสารไทย: ยุคอดีต
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: วิวัฒนาการโทรเลขและโทรพิมพ์
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยกับกิจการโทรคมนาคม
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: ยุคเครือข่าย
อินเทอร์เน็ต
พื้นฐานร่วมเทคโนโลยี
โทรคมนาคมกับการสื่อสาร
มวลชน
พื้นฐานกฎหมายเกี่ยวกับการประกอบกิจการโทรคมนาคม
ความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้าด้านสื่อสาร
วิทยาการการทดสอบทางโทรคมนาคม

วิทยาการวางแผนและการสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยี
โทรคมนาคม

เศรษฐศาสตร์โทรคมนาคม

โซ่คุณค่าของอุตสาหกรรมการสื่อสารโทรคมนาคม
พื้นฐานดัชนีวรรณกรรมสาขาวิศวกรรมไฟฟ้าสื่อสารและ
แขนงที่เกี่ยวข้อง
วิวัฒนาการวิทยุโทรศัพท์ โทรศัพท์เคลื่อนที่และมาตรฐานโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง
สมาคมวิชาการไฟฟ้า/อิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ โทรคมนาคมและสารสนเทศกับกิจกรรมวิชาการ
ชมรมไฟฟ้าสื่อสาร สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและความถี่วิทยุเพื่อการสื่อสาร
การบริหารจัดการทรัพยากรการสื่อสารวิทยุเบื้องต้น
รหัสมอร์สเพื่อการสื่อสาร
กล้ำสัญญาณพื้นฐานเพื่อ
การสื่อสาร
พื้นฐานเทคโนโลยีรหัสควบคุมความผิดพลาดสำหรับการ
สื่อสาร
พื้นฐานการแผ่สเปกตรัมสำหรับการสื่อสาร
หลักการของซีดีเอ็มเอ
หลักการเทียบจังหวะสัญญาณโทรคมนาคม
หลักการของปริมาณการใช้งานวงจรสื่อสารและหมายเลขโทรคมนาคม
โครงข่ายการสื่อสารข้อมูลความเร็วสูงเอสดีเอช
พื้นฐานคุณภาพการบริการในเครือข่ายการสื่อสาร
เครือข่ายเฉพาะที่
เทคโนโลยีเอทีเอ็ม 
อินเทอร์เน็ตโพรโทคอล
เวอร์ชัน ๖
โครงข่ายโทรคมนาคมยุคหน้า
 พื้นฐานสายส่งสัญญาณสำหรับการสื่อสาร
 วิทยาการโทรศัพท์พื้นฐานและโครงข่าย
 เทคโนโลยีชุมสายโทรศัพท์พื้นฐาน
หลักการของระบบตรวจสอบคู่สายโทรศัพท์พื้นฐาน
พื้นฐานระบบเทเลกซ์
หลักการทำงานเบื้องต้นของเครื่องโทรสาร
เทคโนโลยีสื่อสารผ่านสายความเร็วสูง: ดีเอสแอล
การสื่อสารผ่านสายไฟฟ้า
โทรเลขเชิงแสง
พื้นฐานการสื่อสารเชิงแสง
พื้นฐานระบบสื่อสารด้วยเส้นใยนำแสง
พื้นฐานระบบเส้นใยนำแสงสู่บ้าน
ระบบสื่อสัญญาณแสงหลายช่องแบบ DWDM
พื้นฐานสายอากาศวิทยุเพื่อการสื่อสาร
สายอากาศฉลาด
เทคโนโลยีการสื่อสารไร้สายระยะใกล้
ระบบการระบุด้วยคลื่นวิทยุหรืออาร์เอฟไอดี
วิทยาการเครือข่ายไร้สายแบบไวไฟ
วิทยุสมัครเล่น
วิทยาการเครือข่ายตรวจวัดสัญญาณแบบไร้สาย
อัลตราไวด์แบนด์สำหรับการสื่อสารไร้สาย
ระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ ๔๗๐ เมกกะเฮิรตซ์
การสื่อสารเหนือพื้นน้ำ
เครือข่ายเคเบิลใต้น้ำและ
การเชื่อมต่อในประเทศไทย
การแพร่ภาพโทรทัศน์พื้นฐาน
การพัฒนาเทคโนโลยี
เครือข่ายโทรทัศน์ไทยทีวีสี ช่อง
เทเลเท็กซ์
การสื่อสารบรอดแบนด์
การสื่อสารบรอดแบนด์ความเร็วสูงผ่านสายไฟฟ้า
เครือข่ายเซ็นเซอร์ไร้สาย
พื้นฐานโครงข่ายการสื่อสารร่วมระบบดิจิทัล
เทคโนโลยีเครือข่ายส่วนตัวแบบเสมือน
เครือข่ายคอมพิวเตอร์เพื่อโรงเรียนไทย
เทคโนโลยีการสื่อสารสำหรับระบบควบคุมการจำหน่ายไฟฟ้า
พื้นฐานระบบสื่อสารสำหรับการจ่ายไฟฟ้า
วิทยาการการสื่อสารข้อมูลจราจรผ่านคลื่นวิทยุกระจายเสียงเอฟเอ็ม
พื้นฐานระบบการสื่อสารเพื่อการบริหารทรัพยากรน้ำ
ระบบโทรมาตรเพื่อการ
ชลประทาน
ระบบการสื่อสารเพื่อการเตือนภัยสึนามิ
ระบบการสื่อสารเพื่อการแจ้งภัยและความปลอดภัยทางทะเล
ของโลก
พื้นฐานการสื่อสารกับหอเตือนภัย
เครือข่ายโทรคมนาคมเพื่อโครงการการพัฒนาภูเก็ต
ระบบสื่อสารกองทัพไทย
พื้นฐานการสื่อสารผ่าน
ดาวเทียม
ประวัติและพัฒนาการของดาวเทียมสื่อสาร
วิทยาการดาวเทียมธีออส
ดาวเทียมไทพัฒ
ดาวเทียมสำรวจทรัพยากรประเทศไทย
การรังวัดด้วยดาวเทียมจีพีเอสเพื่อการสำรวจทางการแผนที่
ระบบสำรวจข้อมูลทางสมุทรศาสตร์และสภาพ
แวดล้อมทางทะเลโดยใช้เทคโนโลยีทุ่นลอยสื่อสารผ่านดาวเทียม

   วิทยาการวางแผนและการสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยีโทรคมนาคม
   (Principle of Telecommunications Roadmapping)

   กัลยา อุดมวิทิต
   ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ
 

  ๑. อภิธานศัพท์ (Glossary)

     
 

  การคาดการณ์อนาคต หรือการมองอนาคต (foresight)

     
    กระบวนการที่ดำเนินอย่างเป็นระบบในการมองไปในอนาคต ของวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี เศรษฐกิจและสังคม เพื่อการส่งเสริมให้เอื้อประโยชน์
          สูงสุดแก่เศรษฐกิจสังคม และสิ่งแวดล้อม หลักสำคัญของการมองอนาคต เป็นการดำเนินการที่เป็นระบบ มีขั้นตอนชัดเจนและมีส่วนร่วมจากผู้ที่มี
          ส่วนร่วมเป็นเจ้าของ (stakeholders) เพื่อให้เข้าใจถึง แรงผลักดันต่างๆ ทั้งที่เห็นชัด และที่ยังไม่เห็นชัด ซึ่งจะกำหนดรูปแบบของอนาคต และทำ
          ให้เห็นแนวทางที่จะต้องดำเนินการในอนาคต สำหรับวิธีที่นำมาใช้ในกระบวนการคาดการณ์อนาคต มีหลายรูปแบบ เช่น การสำรวจเดลฟี (Delphi
          survey) การสร้างแผนที่นำทาง (roadmapping) เป็นต้น

  การพยากรณ์เทคโนโลยี (technology forecast)

          กระบวนการคาดการณ์ที่สันนิษฐานอนาคตในระยะสั้นต่อจากภาพในปัจจุบัน โดยอาศัยข้อมูลจากที่มีอยู่ในปัจจุบันเป็นข้อสันนิษฐาน โดยการ
          พยากรณ์เทคโนโลยีอาจมีระยะเวลา ๑ ปี หรือ ๑-๓ ปี

  แผนที่นำทางเทคโนโลยี (technology roadmap)

          เทคนิคการมองอนาคต ที่มีประสิทธิภาพสูงในการสนับสนุนการมองอนาคต เพื่อวางแผนภายในองค์กรอุตสาหกรรม หรือประเทศรวมถึงการจัดการ
          เทคโนโลยีเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติที่ชัดเจนการสร้างแผนที่นำทางเป็นวิธีที่ถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวางในอุตสาหกรรม และในระยะหลังแผนที่นำทาง
          ถูกนำมาใช้ เพื่อสนับสนุนโครงการคาดการณ์อนาคต ทั้งในระดับชาติและระดับภาคธุรกิจอุตสาหกรรม

 

  ๒. บทคัดย่อ up

         แผนที่นำทางเทคโนโลยีเป็นเทคนิคหนึ่งของการคาดการณ์อนาคต (foresight) ที่มีศักยภาพสูงในการสนับสนุนการกำหนดวิสัยทัศน์ เป้าหมาย  การกำหนดกลยุทธ์ทางธุรกิจ ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีขององค์กร รวมทั้งเป็นเครื่องมือ สำหรับการวางแผนการจัดสรรทรัพยากรขององค์กร โดยแผนที่เทคโนโลยีจะแสดงมิติด้านเวลาอย่างชัดเจน เพื่อให้มั่นใจได้ว่าการพัฒนาเทคโนโลยี ผลิตภัณฑ์ บริการ ธุรกิจและตลาดจะดำเนินไปอย่างมีประสิทธิผลภายใต้กรอบเวลาที่ตรงกัน แผนที่เทคโนโลยีนำเสนอวิธีการวาดผังเส้นทางการเคลื่อนย้าย จากสถานะปัจจุบันของธุรกิจ หรือกิจกรรม ในแต่ละระดับชั้นสู่วิสัยทัศน์หรือเป้าหมายในระยะยาวรวมทั้งแสดงให้เห็นจุดเชื่อมโยงระหว่างระดับชั้นต่างๆ อย่างเป็นระบบโดยแผนที่เทคโนโลยีจำเป็นต้องเป็นข้อมูลปัจจุบันและปรับปรุงให้ทันสมัยและทันเหตุการณ์อยู่เสมอ ซึ่งในทางปฏิบัตินั้นควรมีการปรับปรุงแผนที่เป็นระยะ นอกเหนือจากการได้แผนที่เทคโนโลยี กระบวนการจัดทำแผนที่เทคโนโลยียังเปิดโอกาสให้มีการสื่อสารและการแบ่งบันข้อมูลกันในระหว่างผู้ที่เข้ามาร่วมในการจัดทำแผนที่เทคโนโลยีอีกด้วย


  Abstract
  up

        Technology roadmapping is a technique which many organizations selected to support short-, mid-, or long-term planning and strategies. Technology roadmapping is also used for connecting to resource allocation and business management. The roadmap may be shown in many graphical formats. T-plan is a generic format composed of at least 3 key layers (1) technology, (2) product/service, and (3) market/business, along with time dimension explicitly. Technology roadmap is a systematic technique which ensures that an organization will move in the right direction to its future goal. An effective technology roadmap needs to be kept alive and rolling as usual in order to maintain up-to-date information contained in the roadmap. Besides getting a technology roadmap, the roadmapping process provides an opportunity to communicate and share information among stakeholders.


  ๓. บทนำ up

         การวางแผนเพื่อการจัดการเทคโนโลยี (technology management) สำหรับองค์กร/หน่วยงาน รวมไปถึงระดับประเทศ ผู้วางแผน/ผู้จัดการต้องเผชิญกับปัจจัยที่เปลี่ยนแปลงได้ในหลายๆ ด้าน เช่น เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี เป็นต้น ดังนั้นจึงได้มีการพัฒนาเครื่องมือและขั้นตอนที่เหมาะสมที่เรียกว่า “การมองอนาคต/การคาดการณ์อนาคต (foresight)” ขึ้น เพื่อพยายามคาดการณ์หรือสร้างภาพจำลองให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นจากปัจจัยในรูปแบบต่างๆ ในระยะยาว เช่น ๕ ปี ๑๐ ปี หรืออาจยาวนานถึง ๓๐ ปี อีกทั้งในกระบวนการคาดการณ์อนาคตยังเป็นการบ่งชี้ถึงเทคโนโลยีใหม่ๆ(technology foresight)และขอบเขตของการวิจัยในเชิงยุทธศาสตร์(strategic research)ที่เอื้ออำนวยต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
        สำหรับเทคนิคหรือกระบวนการในการมองอนาคต/การคาดการณ์เทคโนโลยีได้ถูกพัฒนาขึ้นหลายรูปแบบ เช่น การสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยี (technology roadmap) การพยากรณ์อนาคตเทคโนโลยี (technology forecast) การสำรวจเดลฟี (Delphi survey) เป็นต้น [๑] โดยเครื่องมือสำหรับการมองอนาคต/การคาดการณ์เทคโนโลยีเทคนิคหนึ่งที่องค์กร/หน่วยงานต่างๆ นิยมนำมาใช้เพื่อกำหนดทิศทางเพื่อสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยี และการกำหนดกลยุทธ์เพื่อนำไปสู่การมาลงมือปฏิบัติจริง รวมทั้งเพื่อการสื่อสารสร้างความเข้าใจภายในองค์กร/หน่วยงาน ได้แก่ “แผนที่นำทางเทคโนโลยี”


  ๔. แผนที่นำทางเทคโนโลยี
  up

         แผนที่นำทางเทคโนโลยี (Technology Roadmap) เป็นเทคนิคหนึ่งของกระบวนการคาดการณ์การอนาคต (foresight) ที่มีประสิทธิภาพสูงในการสนับสนุนการจัดการเทคโนโลยีและการวางแผนภายในองค์กร/หน่วยงาน การสร้างแผนที่เทคโนโลยีเป็นวิธีที่ถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวางในอุตสาหกรรม แผนที่เทคโนโลยียังถูกนำมาใช้เพื่อสนับสนุนโครงการ “การคาดการณ์อนาคต” ทั้งในระดับชาติและระดับภาคธุรกิจเช่น การจัดทำแผนที่เทคโนโลยีของสมาคมอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๔ [๑]ซึ่งเป็นแผนที่เทคโนโลยีที่สร้างขึ้นในช่วงแรก และประสบความสำเร็จในการนำไปวางแผนการพัฒนาเทคโนโลยีสารกึ่งตัวนำ
          สำหรับในประเทศไทยการจัดทำแผนที่เทคโนโลยี มีหน่วยงานหลายหน่วยงานได้เริ่มให้มีการศึกษาและจัดทำแผนที่เทคโนโลยีขึ้นเช่น การจัดทำแผนที่นำทางเทคโนโลยีของสถาบันไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ปี พ.ศ.๒๕๔๗การศึกษาสถานภาพการวิจัยด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จัดทำ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๘ และโครงการจัดทำแผนที่เทคโนโลยี ของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ปี พ.ศ. ๒๕๔๘ เป็นต้น
          
 

  ๕. รูปแบบแผนที่นำทางเทคโนโลยี  up

         แผนที่นำทางเทคโนโลยีมีหลายรูปแบบโดยวิธีที่ใช้กันอย่างแพร่หลายเป็นรูปแบบทั่วไป(generic form) ที่เสนอโดยโรเบิร์ต พาลล์ (Robert Phaal) และคณะแห่งศูนย์บริหารจัดการเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ในปี ค.ศ. 1997 (พ.ศ. ๒๕๔๐) ได้แก่  “T-Plan”  ๒๕๔๔ [๓]  ดังแสดงรูปที่  ๕.๑ แผนที่เทคโนโลยีรูปทั่วไปนี้จะอยู่ในรูปแบบแผนภูมิที่ใช้เวลาเป็นเกณฑ์และแบ่งองค์ประกอบเป็นชั้นๆซึ่งจะรวมถึงทัศนวิสัยเชิงพาณิชย์และเชิงเทคโนโลยี แผนที่รูปแบบนี้เปิดโอกาสให้มีการสำรวจศึกษาวิวัฒนาการของตลาด (market) ผลิตภัณฑ์ (product) และเทคโนโลยี (technology) รวมทั้งความสัมพันธ์ระหว่างทัศนวิสัยหลากหลายมุมมองแสดงดังรูปที่ ๕.๑




                                                                           
รูปที่ ๕.๑ โครงสร้างแผนที่นำทางแบบใช้แกนเวลาเป็นเกณฑ์
(T-Plan)

 

         ระดับชั้นในแกนแนวตั้งของแผนที่นำทางเป็นส่วนที่มีความสำคัญ เนื่องจากต้องออกแบบให้เหมาะสมกับองค์กรและปัญหาที่ต้องการแก้ไข ซึ่งการ
สร้างแผนที่นำทางเบื้องต้นเป็นการกำหนดระดับชั้นหลัก และระดับชั้นรอง ซึ่งจะกลายเป็นโครงร่างของแผนที่นำทางต่อไป โดยทั่วไปแผนที่นำทางในภาพรวมมักจะมีลักษณะเหมือนโครงสร้างในรูปที่ ๕.๑ ซึ่งระดับชั้นสูงสุดเกี่ยวข้องกับ “วัตถุประสงค์” ขององค์กรที่ขับเคลื่อนแผนที่นำทางนั้นๆ (“ทราบเหตุผล” หรือ know-why) ระดับชั้นล่างเกี่ยวข้องกับ “ทรัพยากร” โดยเฉพาะความรู้ทางเทคโนโลยีซึ่งจะถูกนำมาใช้เพื่อตอบสนองอุปสงค์ของระดับชั้นบนในแผนที่ ระดับชั้นกลางของแผนที่เป็นตัวแปรสำคัญเนื่องจากเป็นส่วนที่สร้างกลไก “เชื่อมโยง” ระหว่างจุดประสงค์และทรัพยากร (“ทราบสิ่งที่ต้องการ” หรือ know-what) โดยส่วนใหญ่ระดับชั้นกลางจะมุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์เนื่องจากเป็นเส้นทาง ที่เทคโนโลยีถูกนำมาใช้เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดและลูกค้า อย่างไรก็ตาม ในการใช้งานด้านอื่นๆ ระดับชั้นกลางควรจะเน้นไปที่บริการ ความสามารถ ระบบ ความเสี่ยง หรือโอกาส เพื่อให้ทราบว่าเทคโนโลยีมีประโยชน์ต่อองค์กร และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างไร นอกจากข้อมูลในระดับชั้นต่างๆ ที่กล่าวถึง ตลาด ผลิตภัณฑ์ และเทคโนโลยีแล้ว
ผู้พัฒนาแผนที่นำทางเทคโนโลยีสามารถใส่ข้อมูลอื่นไว้ด้วยหากเป็นแผนที่นำทางที่ใช้เวลาเป็นเกณฑ์โดยข้อมูลประกอบไปด้วย

              ก) การเชื่อมโยง ระหว่างวัตถุในระดับชั้นหลักกับระดับชั้นรองที่มีหลากหลายประเภท
              ข) ข้อมูลเสริม เช่น เนื้อหาสำคัญของกลยุทธ์ทางธุรกิจหรือตัวขับเคลื่อนตลาด บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาแผนที่และสมมุติฐานต่าง ๆ
              ค) เครื่องมือกราฟิกอื่นๆ เช่น รูป หมายเหตุ รหัสสี เพื่อชี้จุดตัดสินใจที่สำคัญ ช่องว่าง เส้นทางสำคัญ โอกาส และอุปสรรค เป็นต้น

         นอกจากการนำเสนอแผนที่นำทาง ในรูปแบบแบบใช้เกณฑ์เวลา (T-Plan) ที่กล่าวมาข้างต้น  ดังแสดงในรูปที่ ๕.๑ แล้ว แผนที่นำทางเทคโนโลยี
สามารถแสดงในอยู่ในรูปแบบ (format) ประเภทต่างๆ ตามความเหมาะสมของวัตถุประสงค์ (purpose) และการนำไปประยุกต์ใช้งาน เช่น การแสดงแผนที่นำทางแบบตารางและแบบแผนภูมิต้นไม้ เป็นต้น นอกจากการนำเสนอแผนที่นำทางในรูปแบบแบบใช้เกณฑ์เวลา (T-Plan) ที่กล่าวมาข้างต้นดังแสดงในรูปที่ ๕.๑ แล้ว แผนที่นำทางเทคโนโลยีสามารถแสดงในอยู่ในรูปแบบ (format) ประเภทต่างๆ ตามความเหมาะสมของวัตถุประสงค์ (purpose)และการนำไปประยุกต์ใช้งาน เช่น การแสดงแผนที่นำทางแบบตารางและแบบแผนภูมิต้นไม้ เป็นต้น


  . ขั้นตอนการสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยี
   up

         ขั้นตอนมาตรฐานของการสร้างแผนที่เทคโนโลยีแบบ T-Plan ประกอบด้วยการประชุมกลุ่มเชิงปฏิบัติการที่ปรับให้ง่ายขึ้นสี่งานโดยสามงานแรกเน้นระดับชั้นสำคัญในแผนที่สามขั้น ได้แก่ ตลาด/ธุรกิจ ผลิตภัณฑ์/บริการ และเทคโนโลยี ส่วนงานประชุมขั้นสุดท้ายเป็นการนำแผนทุกระดับชั้นมาเรียงรวมกันตามลำดับเวลาเพื่อสร้างแผนภูมิ ดังแสดงในรูปที่ ๖.๑




                                                                           

รูปที่ ๖.๑ กระบวนการการสร้างแผนที่แบบใช้เวลาเป็นเกณฑ์
(T-Plan)

 

         อย่างไรก็ตามแผนที่เทคโนโลยีสามารถสนับสนุนเป้าหมายทางธุรกิจที่แตกต่างหลากหลายซึ่งรวมถึงการวางแผนผลิตภัณฑ์การสำรวจโอกาสใหม่ๆ
การจัดสรรและการบริหารจัดการทรัพยากร การปรับปรุงกลยุทธ์ทางธุรกิจและการวางแผน นอกจากนี้ แต่ละองค์กรยังมีความแตกต่าง ในด้านของบริบททางธุรกิจที่เฉพาะเจาะจงวัฒนธรรมองค์กร กระบวนการทางธุรกิจ ทรัพยากรที่หาได้ รูปแบบเทคโนโลยี ฯลฯ ด้วยเหตุนี้ การสร้างแผนที่นำทางจะให้ประโยชน์สูงสุดก็ต่อเมื่อมีการปรับแต่งแนวทางหรือกระบวนการให้เหมาะสมกับการใช้งานที่เฉพาะเจาะจงนั้น ๆ


  ๗.
ประโยชน์ของแผนที่นำทางเทคโนโลยีต่อการวางแผน  up

         แผนที่นำทางเทคโนโลยีนี้ช่วยให้การวางแผน กลยุทธ์ขององค์การ ทั้งในระดับเล็ก กลางและใหญ่ สามารถนำเอาปัจจัยด้านการตลาด ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีมาใช้อำนวยประโยชน์ร่วมกันได้ มีการเชื่อมโยงกันและส่งผลต่อกัน ในลักษณะเดียวกับห่วงโซ่แห่งคุณค่า เป็นช่วงๆ ของแต่ละเวลาที่สัมพันธ์กัน เช่นเดียวกับเครื่องมือ ทางด้านการบริหารจัดการอื่นๆ ที่ใช้เป็นแผนภูมิในการวางแผนกลยุทธ์ และโครงการ (time-based structured and graphical framework) เช่น แผนภูมิเพิร์ท (Program Evaluation and Review Technique: PERT) และ Gantt planning tools [๓] เป็นต้น
       แผนที่นำทางเทคโนโลยีจะช่วยสนับสนุนภารกิจและยุทธศาสตร์ขององค์กร รวมถึงการวางแผนผลิตภัณฑ์ การแสวงหาโอกาสใหม่ การจัดสรรทรัพยากรขององค์กรอย่างมีเป้าหมาย การปรับปรุงยุทธศาสตร์และการวางแผนกลยุทธ์ตามภารกิจขององค์กร เนื่องจากแต่ละองค์กรจะมีสภาพแวดล้อมที่ต่างกันเช่น ภารกิจ วัฒนธรรมองค์กร กระบวนการดำเนินกิจกรรม ทรัพยากร ประเภทของเทคโนโลยีที่ใช้ เป็นต้น สิ่งที่ประกอบเป็นองค์กรต่างๆ ในมิติที่ซับซ้อนเหล่านี้ จะเป็นตัวแปรสำหรับการผลักดันยุทธศาสตร์และแผนกลยุทธ์ตามแนวทางของแผนที่เทคโนโลยีต่อไป ได้แก่

          ก) มิติด้านเวลา (Time) แสดงความสัมพันธ์ในแนวราบเป็นระยะสั้นในบางอุตสาหกรรม เช่น การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (e-commerce) โปรแกรมประยุกต์ (Software) หรือระยะยาวเช่น ชั้นบรรยากาศ (Aerospace) โครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) เป็นต้น
         ข) มิติต่างๆ ในแนวตั้ง (Layers) แสดงการจัดองค์กรและการแก้ปัญหา เช่น การตลาด (Market) ผลิตภัณฑ์ (Product) เทคโนโลยี (Technology) การวิจัยและพัฒนา (Research & Development)
          ค) มิติด้านสัญลักษณ์ (Annotation) แสดงการต่อเชื่อมสัญลักษณ์ย่อยในแผนภูมิและความสัมพันธ์
          ง) มิติด้านกระบวนการ (Process) แสดงความสัมพันธ์ของการจัดองค์กรทั้งมุมมองภายในและภายนอก ซึ่งโดยส่วนใหญ่จะขึ้นอยู่กับปัจจัย
แวดล้อม ได้แก่ การบริหารทรัพยากร วัตถุประสงค์และภารกิจ รวมถึงข้อมูลสารสนเทศที่พร้อมใช้งานในด้านการตลาดและเทคโนโลยี


  ๘.
การสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยีโทรคมนาคม  up

สำหรับประเทศที่เป็นผู้นำในการสร้างเทคโนโลยีโทรคมนาคม การสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยีโทรคมนาคมปรากฏในหลายการศึกษา  โดยมีทั้งในส่วนของเทคโนโลยีสำหรับการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยีสำหรับการสร้างและการจัดการเครือข่ายโทรคมนาคม เทคโนโลยีสำหรับการจัดบริการโทรคมนาคม เทคโนโลยีสำหรับระบบความปลอดภัย เช่น

    ก) การศึกษา The Communications Roadmap ในปี ค.ศ. 2005 (พ.ศ. ๒๕๔๘) ภายใต้การดำเนินการของหน่วยงาน MIT Microphonics Center [๓] โดยแสดงถึงฮาร์ดแวร์ สำหรับโทรคมนาคมยุคใหม่ที่ได้รับอิทธิพลจากเล็กทรอนิกส์เชิงแสง (electronic-photonic) และการติดต่อแบบระยะสั้น ที่มีระยะทางน้อยกว่า ๑ กิโลเมตร (short-reach interconnection)

    ข) การศึกษา Technology Roadmap ภายใต้การดำเนินงานของบริษัทหัวเหว่ย (Huawei) [๖] ซึ่งเป็นบริษัทเอกชนผู้ผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคมรายใหญ่ของจีน โดยแสดงถึงเทคโนโลยีการให้บริการและเครือข่ายโทรคมนาคมระหว่างปี ค.ศ. 2005 และ ค.ศ. 2010 (พ.ศ. ๒๕๔๘ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๓)

 สำหรับโครงการการศึกษาสำหรับสร้างแผนที่เทคโนโลยีโทรคมนาคมในลักษณะของการคาดการณ์ และวางแผนอนาคตเทคโนโลยีโทรคมนาคมในประเทศไทย เช่น โครงการศึกษา “การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมโทรคมนาคมและเครือข่ายของประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๔๘-๒๕๕๒” โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ เริ่มเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๘ จากนั้นได้จัดตั้งสถาบันวิจัยและพัฒนาอุตสาหกรรมโทรคมนาคมในปี พ.ศ. ๒๕๕๐ ภายใต้สำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) รวมทั้งมีการผลักดันให้มีการศึกษาและสร้างแผนที่การพัฒนาเทคโนโลยีโทรคมนาคมเช่นกัน

 

     
 
  .จดหมายเหตุ up

     ลำดับเหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีการสร้างแผนที่นำทางแสดง ดังตารางที่ ๙.๑

     ตารางที่ ๙.๑ ลำดับเหตุการณ์สำคัญของเทคโนโลยีการสร้างแผนที่นำทาง
 

ปี พ.ศ.
 (ค.ศ
.)

ลำดับเหตุการณ์สำคัญ

๒๕๔๐
(1997)
 

โรเบิร์ต พาลล์ (Robert Phaal) และคณะแห่งศูนย์บริหารจัดการเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ได้เสนอรูปแบบ (T-Plan) ของแผนที่นำทางเทคโนโลยี


๒๕๔๘
(2005)


 

เริ่มศึกษาแผนที่นำทางด้านสื่อสาร(The Communications Roadmap)ภายใต้การดำเนินการของหน่วยงาน MIT Microphonics Center

จัดตั้งโครงการศึกษา “การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมโทรคมนาคมและเครือข่ายของประเทศไทย
พ.ศ.๒๕๔๘-๒๕๕๒” โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ

๒๕๕๐
(2007)

สำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.)ได้จัดตั้งสถาบันวิจัยและพัฒนาอุตสาหกรรมโทรคมนาคมไทย


 
๑๐.
บรรณานุกรม
up

[๑] Alan Allan, Don Edenfeld, William H. Joyner, Jr., Andrew B. Kahng, Mike Rodgers, Yervant Zorian, "2001 Technology Roadmap for Semiconductors," Computer, vol. 35, no. 1 (Jan.,  2002), pp. 42-53. 

[๒] Clare J.P. Farrukh, Robert Phaal, David R. Probert, “Technology roadmapping: linking technology resources into business planning,” International Journal of Technology Management (IJTM), Vol. 26, No. 1, 2003.

[๓] R. Phaal, C.J.P. Farrukh and D.R. Probert, Characterization of technology roadmaps: purpose and format, Proceedings of the PICMET'97, Portland (2001), pp. 367–374.

[๔] Robert Phaal, Clare J.P. Farrukh, and David R. Probert. Technology Roadmapping – A Planning Framwork for Evolution and Revolution. Technological Forecasting & Social Change. Vol. 71 (2004), pp. 5-26.

[๕] MIT Microphotonics Center Industry Consortium, (2005). “Mcrophotonics: Hardware for the Information Age”.

[๖] Huawei Technologies Co., Ltd. (2005) “Technology Roadmap”.