สารบัญ
 อภิธานศัพท์ (Glossary)
 บทคัดย่อ(ไทย อังกฤษ)
 บทนำ
พื้นฐานกฎหมายการประกอบกิจการโทรคมนาคม
 บรรณานุกรม
บทสารานุกรมอื่น ๆ
โทรคมนาคม: นิยามและความหมาย
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๑ - โทรเลขและโทรศัพท์
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๒ - คลื่นวิทยุและการสื่อสารไร้สาย
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๓ - การ
สื่อสารด้วยแสงและการสื่อสารข้อมูลผ่านดาวเทียม
ประวัติการสื่อสาร
โทรคมนาคมโลก ๔-การสื่อสารข้อมูลและเครือข่าย
อินเทอร์เน็ต
ประวัติศาสตร์การสื่อสารไทย: ยุคอดีต
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: วิวัฒนาการโทรเลขและโทรพิมพ์
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยกับกิจการโทรคมนาคม
ประวัติศาสตร์การสื่อสาร
โทรคมนาคมไทย: ยุคเครือข่าย
อินเทอร์เน็ต
พื้นฐานร่วมเทคโนโลยี
โทรคมนาคมกับการสื่อสาร
มวลชน
พื้นฐานกฎหมายเกี่ยวกับการประกอบกิจการโทรคมนาคม
ความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้าด้านสื่อสาร
วิทยาการการทดสอบทางโทรคมนาคม

วิทยาการวางแผนและการสร้างแผนที่นำทางเทคโนโลยี
โทรคมนาคม

เศรษฐศาสตร์โทรคมนาคม

โซ่คุณค่าของอุตสาหกรรมการสื่อสารโทรคมนาคม
พื้นฐานดัชนีวรรณกรรมสาขาวิศวกรรมไฟฟ้าสื่อสารและ
แขนงที่เกี่ยวข้อง
วิวัฒนาการวิทยุโทรศัพท์ โทรศัพท์เคลื่อนที่และมาตรฐานโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง
สมาคมวิชาการไฟฟ้า/อิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ โทรคมนาคมและสารสนเทศกับกิจกรรมวิชาการ
ชมรมไฟฟ้าสื่อสาร สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและความถี่วิทยุเพื่อการสื่อสาร
การบริหารจัดการทรัพยากรการสื่อสารวิทยุเบื้องต้น
รหัสมอร์สเพื่อการสื่อสาร
กล้ำสัญญาณพื้นฐานเพื่อ
การสื่อสาร
พื้นฐานเทคโนโลยีรหัสควบคุมความผิดพลาดสำหรับการ
สื่อสาร
พื้นฐานการแผ่สเปกตรัมสำหรับการสื่อสาร
หลักการของซีดีเอ็มเอ
หลักการเทียบจังหวะสัญญาณโทรคมนาคม
หลักการของปริมาณการใช้งานวงจรสื่อสารและหมายเลขโทรคมนาคม
โครงข่ายการสื่อสารข้อมูลความเร็วสูงเอสดีเอช
พื้นฐานคุณภาพการบริการในเครือข่ายการสื่อสาร
เครือข่ายเฉพาะที่
เทคโนโลยีเอทีเอ็ม 
อินเทอร์เน็ตโพรโทคอล
เวอร์ชัน ๖
โครงข่ายโทรคมนาคมยุคหน้า
 พื้นฐานสายส่งสัญญาณสำหรับการสื่อสาร
 วิทยาการโทรศัพท์พื้นฐานและโครงข่าย
 เทคโนโลยีชุมสายโทรศัพท์พื้นฐาน
หลักการของระบบตรวจสอบคู่สายโทรศัพท์พื้นฐาน
พื้นฐานระบบเทเลกซ์
หลักการทำงานเบื้องต้นของเครื่องโทรสาร
เทคโนโลยีสื่อสารผ่านสายความเร็วสูง: ดีเอสแอล
การสื่อสารผ่านสายไฟฟ้า
โทรเลขเชิงแสง
พื้นฐานการสื่อสารเชิงแสง
พื้นฐานระบบสื่อสารด้วยเส้นใยนำแสง
พื้นฐานระบบเส้นใยนำแสงสู่บ้าน
ระบบสื่อสัญญาณแสงหลายช่องแบบ DWDM
พื้นฐานสายอากาศวิทยุเพื่อการสื่อสาร
สายอากาศฉลาด
เทคโนโลยีการสื่อสารไร้สายระยะใกล้
ระบบการระบุด้วยคลื่นวิทยุหรืออาร์เอฟไอดี
วิทยาการเครือข่ายไร้สายแบบไวไฟ
วิทยุสมัครเล่น
วิทยาการเครือข่ายตรวจวัดสัญญาณแบบไร้สาย
อัลตราไวด์แบนด์สำหรับการสื่อสารไร้สาย
ระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ ๔๗๐ เมกกะเฮิรตซ์
การสื่อสารเหนือพื้นน้ำ
เครือข่ายเคเบิลใต้น้ำและ
การเชื่อมต่อในประเทศไทย
การแพร่ภาพโทรทัศน์พื้นฐาน
การพัฒนาเทคโนโลยี
เครือข่ายโทรทัศน์ไทยทีวีสี ช่อง
เทเลเท็กซ์
การสื่อสารบรอดแบนด์
การสื่อสารบรอดแบนด์ความเร็วสูงผ่านสายไฟฟ้า
เครือข่ายเซ็นเซอร์ไร้สาย
พื้นฐานโครงข่ายการสื่อสารร่วมระบบดิจิทัล
เทคโนโลยีเครือข่ายส่วนตัวแบบเสมือน
เครือข่ายคอมพิวเตอร์เพื่อโรงเรียนไทย
เทคโนโลยีการสื่อสารสำหรับระบบควบคุมการจำหน่ายไฟฟ้า
พื้นฐานระบบสื่อสารสำหรับการจ่ายไฟฟ้า
วิทยาการการสื่อสารข้อมูลจราจรผ่านคลื่นวิทยุกระจายเสียงเอฟเอ็ม
พื้นฐานระบบการสื่อสารเพื่อการบริหารทรัพยากรน้ำ
ระบบโทรมาตรเพื่อการ
ชลประทาน
ระบบการสื่อสารเพื่อการเตือนภัยสึนามิ
ระบบการสื่อสารเพื่อการแจ้งภัยและความปลอดภัยทางทะเล
ของโลก
พื้นฐานการสื่อสารกับหอเตือนภัย
เครือข่ายโทรคมนาคมเพื่อโครงการการพัฒนาภูเก็ต
ระบบสื่อสารกองทัพไทย
พื้นฐานการสื่อสารผ่าน
ดาวเทียม
ประวัติและพัฒนาการของดาวเทียมสื่อสาร
วิทยาการดาวเทียมธีออส
ดาวเทียมไทพัฒ
ดาวเทียมสำรวจทรัพยากรประเทศไทย
การรังวัดด้วยดาวเทียมจีพีเอสเพื่อการสำรวจทางการแผนที่
ระบบสำรวจข้อมูลทางสมุทรศาสตร์และสภาพ
แวดล้อมทางทะเลโดยใช้เทคโนโลยีทุ่นลอยสื่อสารผ่านดาวเทียม

   พื้นฐานกฎหมายเกี่ยวกับการประกอบกิจการโทรคมนาคม
   ( Basic Telecommunication Law )

   ณัฐนรี เพชรดากูล เพียงเพ็ญ บุตรกตัญญู
   และกองบรรณาธิการ
 

  ๑.อภิธานศัพท์ (Glossary)

 
 

  สำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.)

          องค์กรอิสระที่จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๓ ภายใต้พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการ
          โทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ มาตรา ๔๖ ซึ่งกฎหมายดังกล่าวถูกยกร่างขึ้นภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. ๒๕๔๐ มาตรา ๔๐โดย กทช.มีหน้าที่
          กำหนดนโยบาย จัดทำแผนแม่บทกิจการโทรคมนาคม และแผนความถี่วิทยุ ออกใบอนุญาตและกำกับดูแลการประกอบกิจการโทรคมนาคมและ
          การใช้คลื่นความถี่ กำหนดหลักเกณฑ์ และวิธีการเชื่อมต่อระหว่างโครงข่ายโทรคมนาคม และกำกับดูแลการประกอบกิจการโทรคมนาคมเพื่อ
          คุ้มครองผลประโยชน์ของผู้บริโภค เพื่อให้เกิดการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรมระหว่างผู้ให้บริการ รวมทั้งการรักษาผลประโยชน์ของประเทศ
          ชาติและประชาชนโดยส่วนรวม


  บริการโทรคมนาคม
     

          บริการด้านการติดต่อสื่อสาร ส่งข่าวสารข้อความ ภาพหรือเสียง ในรูปแบบต่างๆ เช่น โทรศัพท์ โทรเลข โทรสาร โทรทัศน์ เป็นต้น โดยมีการเรียก
          เก็บค่าธรรมเนียมและค่าบริการ


  เลขหมายโทรคมนาคม

   สิ่งที่ใช้ในการระบุที่หมายในโครงข่ายโทรคมนาคมเพื่อการโทรคมนาคม ซึ่งจะแทนด้วยตัวเลข ตัวอักษร หรือสัญลักษณ์ต่าง ๆ


  การประกอบกิจการโทรคมนาคม

          การประกอบกิจการซึ่งให้บริการการส่ง การแพร่ หรือการรับเครื่องหมาย สัญญาณ ตัวหนังสือ ตัวเลข ภาพ เสียง รหัส หรือการอื่นใดซึ่งสามารถให้
          เข้าใจความหายได้โดยระบบสาย ระบบคลื่นความถี่ ระบบแสง ระบบแม่เหล็กไฟฟ้าอื่นหรือระบบอื่น ระบบใดระบบหนึ่งหรือหลายระบบรวมกัน


 
โครงข่ายโทรคมนาคม


         
กลุ่มของเครื่องโทรคมนาคมที่ต่อถึงกันโดยตรงหรือผ่านเครื่องชุมสายหรือเครื่องอื่น เพื่อการโทรคมนาคมระหว่างจุดหมายปลายทางที่กำหนดด้วย
          ระบบสาย ระบบคลื่นความถี่ ระบบแสงระบบแม่เหล็กไฟฟ้าอื่นๆ หรือระบบใดระบบหนึ่งหรือหลายระบบรวมกัน[๑]

  ผู้รับใบอนุญาต
 

         ผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมที่ได้รับใบอนุญาตการประกอบกิจการโทรคมนาคมจากคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ  ตามลักษณะและ
         ประเภทที่คณะกรรมการฯประกาศกำหนด

  บริการสื่อสารร่วมระบบดิจิทัล (Integrated Services Digital Network: ISDN)

        
บริการสื่อสาร ซึ่งสามารถรับส่งข้อมูล ภาพและเสียง (มัลติมีเดีย) ด้วยระบบดิจิทัล และสามารถติดต่อกับผู้ใช้บริการรายอื่นที่อยู่ในเครือข่ายได้
         ด้วยความเร็วสูง และคุณภาพในการรับส่งข้อมูลที่มีประสิทธิภาพมากกว่าการสื่อสารในระบบธรรมดา

  บริการอินเทอร์เน็ตเกตเวย์ระหว่างต่างประเทศ (International Internet Gateway: IIG)

         บริการศูนย์กลางการติดต่อรับส่งข้อมูลเข้าออก ระหว่างเครือข่ายอินเทอร์เน็ตในประเทศและต่างประเทศ โดยให้ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต สามารถ
         เชื่อมต่อกับบริการอินเทอร์เน็ตเกตเวย์ระหว่างประเทศเพื่อติดต่อไปยังอินเทอร์เน็ตทั่วโลกได้

  บริการชุมสายอินเทอร์เน็ต (National Internet Exchange: NIX

        
บริการศูนย์กลางการเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตภายในประเทศ ด้วยเครือข่ายวงจรภายในประเทศโดยไม่ต้องติดต่อ
         กับเครือข่ายนอกประเทศ
  

  ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต (Internet Service Provider: ISP)

        
ผู้ให้บริการในการเชื่อมต่อเครือข่ายคอมพิวเตอร์ โดยให้บริการเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลผ่านอินเทอร์เน็ตด้วยสายโทรศัพท์โมเด็มสายเคเบิล
         ไร้สาย (wireless) เป็นต้น (ประเทศไทยเริ่มมีการเปิดให้บริการอินเทอร์เน็ตเชิงพาณิชย์ อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ.๒๕๓๘ โดย
         บริษัทอินเทอร์เน็ตประเทศไทย จำกัด ซึ่งร่วมลงทุนกันระหว่างศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) สำนักงาน
         พัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กับการสื่อสารแห่งประเทศไทย (กสท.) และองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย(ทศท.)[๔]

 
  ๒. บทคัดย่อ up

       การประกอบกิจการโทรคมนาคมคือ การให้บริการด้านการติดต่อสื่อสารด้วยข้อมูล ภาพ เสียง สัญญาณ และอื่นๆ เช่น การให้บริการโทรศัพท์สาธารณะ โทรศัพท์เคลื่อนที่ การให้บริการอินเตอร์เน็ต เป็นต้น โดยสำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.)เป็นองค์กรอิสระ ที่ทำหน้าที่ กำกับดูแลการประกอบกิจการโทรคมนาคม ตามกฎหมายว่าด้วยองค์จัดสรรคลื่นความถี่ และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม เช่น ออกใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม กำหนดลักษณะ และประเภทของกิจการโทรคมนาคม พิจารณาอนุญาตและกำกับดูแลการใช้คลื่นความถี่เพื่อกิจการโทรคมนาคมเพื่อคุ้มครองผลประโยชน์ผู้บริโภค และเพื่อให้บริการโทรคมนาคม เป็นการแข่งขันอย่างเสรีและเป็นธรรม ซึ่งกฎหมายและระเบียบข้อบังคับบนพื้นฐานของ พ.ร.บ. กิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ ซึ่งมีห้าหมวด คือ การอนุญาต ประกอบกิจการโทรคมนาคม การใช้และเชื่อมต่อ โครงข่ายโทรคมนาคม ค่าธรรมเนียมและค่าบริการ การแข่งขันในกิจการโทรคมนาคม และการให้บริการโทรคมนาคมอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม       
 

  Abstract   up

           Telecommunication operation could be defined as providing a communication services with data, image, sound, or signals. Such operation may include public telephone services, mobile phone services or Internet services, etc. The Office of National Telecommunication Commission (NTC), an independent regulator established under the Law on Organization for Spectrum Allocation and Radio and Television Broadcast and Telecommunication Operation, is responsible for issuing a license for telecom operator, specifying the type of telecom services and licenses, as well as allocating spectrum for the provision of telecommunication services. The responsibility of the NTC is mandated by the Telecommunication Operation Act of 2001. The Act contains five sections: licenses; interconnection charge; fees and service charges; competition and universal service obligation.


  ๓.บทนำ up

         กิจการโทรคมนาคมเป็นกิจการที่ให้บริการด้านการติดต่อสื่อสาร ขนส่งข้อมูลข่าวสารในรูปแบบต่างๆ เช่น การให้บริการโทรศัพท์พื้นฐานโทรศัพท์สาธารณะ โทรศัพท์เคลื่อนที่ อินเทอร์เน็ต ดาวเทียมสื่อสาร วิทยุคมนาคม เป็นต้น ซึ่งมีบทบาทในฐานะที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจในอนาคตหลายด้าน ทั้งธุรกิจการค้า การบริการ อุตสาหกรรม การเกษตร รวมทั้งมีส่วนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนให้สูงขึ้น การให้บริการโทรคมนาคมของประเทศไทยนั้น เดิมหรือช่วงเริ่มต้นอยู่ภายใต้การดูแลขององค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย(ทศท.)การสื่อสารแห่งประเทศไทย(กสท.) กรมไปรษณีย์โทรเลข (ปท.) และกระทรวงคมนาคม โดยที่ ทศท.เป็นผู้ดูแลบริการโทรคมนาคมภายในประเทศ ส่วน กสท.เป็นผู้ดูแลบริการโทรคมนาคมระหว่างประเทศควบคู่กับการให้บริการในลักษณะผูกขาดไปด้วย และเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจมีการขยายตัวอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้การให้บริการโทรคมนาคมของภาครัฐไม่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของผู้ใช้บริการได้ จึงได้เปิดโอกาสให้ภาคเอกชนเข้ามาทำสัญญาร่วมการงาน ในฐานะเป็นผู้รับสัมปทานจากรัฐ ต่อมาได้มีการออก พ.ร.บ. ประกอบกิจการโทรคมนาคมขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๔๔[๑] ซึ่งกำหนดให้การกำกับดูแลกิจการโทรคมนาคมมาอยู่ภายใต้การดำเนินงานของคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) ซึ่งเป็นองค์กรอิสระที่ถูกจัดตั้งขึ้น ตามพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ โดยมีอำนาจหน้าที่ในการออกใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม กำหนดประเภทกิจการโทรคมนาคม จัดสรรคลื่นความถี่ และกำกับดูแลการประกอบกิจการโทรคมนาคม เพื่อให้บริการโทรคมนาคมอยู่บนพื้นฐานของความเท่าเทียมกันภายใต้การแข่งขันเสรี และแปรสภาพกรมไปรษณีย์โทรเลข ไปเป็นสำนักงานเลขาธิการคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ส่วนนโยบายด้านโทรคมนาคมอยู่ในความรับผิดชอบของกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ทั้งนี้เพื่อให้บริการโทรคมนาคมเป็นการแข่งขันอย่างเสรีและเป็นธรรม รวมทั้งจะต้องมีการแปรสัญญาสัมปทานร่วมการงานระหว่างภาครัฐและเอกชน ตามความเห็บชอบระหว่างคู่สัญญา ภายใต้การให้บริการที่ไม่มีการผูกขาด และความเสมอภาคกัน ซึ่งปัญหาการแข่งขันน้อยหรือการผูกขาด จะส่งผลให้ไม่มีแรงจูงใจในการแข่งขันกันปรับอัตราค่าบริการลง เมื่อการมีอัตราค่าบริการสูง ผู้ที่มีรายได้น้อยก็จะมีโอกาสในการใช้บริการน้อยลงไปด้วย รัฐบาลจึงต้องออกกฎหมายและระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการประกอบกิจการโทรคมนาคมขึ้นมาบังคับใช้ เพื่อให้มีหน่วยงานอิสระมาทำหน้าที่ กำกับดูแลกิจการโทรคมนาคม และป้องกันไม่ให้เกิดการกระทำการที่มีลักษณะผูกขาด ลด หรือจำกัดการแข่งขัน การเอารัดเอาเปรียบ และการปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม หรือการปฏิบัติอันเป็นผลกระทบต่อสาธารณะ เพื่อให้ผู้บริโภคได้รับบริการที่ดี มีคุณภาพ และมีอัตราค่าบริการที่สามารถยอมรับได้

         ในปี พ.ศ. ๒๕๔๔ มีการออกกฎหมายการประกอบกิจการโทรคมนาคม ของประเทศไทย แก้ไขเพิ่มเติม ปี พ.ศ. ๒๕๔๙ ซึ่งได้เปลี่ยนแนวทางจากการผูกขาดโดยรัฐวิสาหกิจ มาสู่การแข่งขันในตลาดโทรคมนาคมที่เน้นในเรื่องของการกำหนดกรอบของนโยบาย ขอบเขต กติกาการแข่งขันระหว่างผู้ให้บริการและกำหนดอำนาจหน้าที่ขององค์กรอิสระที่จัดตั้งขึ้นมาใหม่เป็นหลัก เพื่อคุ้มครองผลประโยชน์ผู้บริโภค ก่อให้เกิดการแข่งขันเท่าเทียมกันระหว่างผู้ให้บริการและรักษาผลประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชนโดยส่วนรวม


  ๔.
พื้นฐานกฎหมายการประกอบกิจการโทรคมนาคม   up

        กฎหมายและระเบียบข้อบังคับบนพื้นฐานของ พ.ร.บ. กิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ เป็นต้นแบบของการศึกษาความรู้พื้นฐาน ดังกล่าว โดยมีรายละเอียด ดังนี้

         ๔.๑ การอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม

  ใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม มีความสำคัญ ดังนี้
         ก) ใช้วางเงื่อนไขการกำกับดูแล ทั้งทางเศรษฐกิจและทางสังคม เช่น ขอบเขตการให้บริการระยะเวลาเงื่อนไขการต่ออายุ ระงับ ยกเลิก การกำกับดูแลด้านราคา ค่าธรรมเนียม การแข่งขันที่เป็นธรรม การป้องกันการผูกขาด การคุ้มครองผู้บริโภค การให้บริการทางสังคม สิทธิในการใช้พื้นที่สาธารณะ การเชื่อมต่อโครงข่าย การจัดสรรคลื่นความถี่ มาตรฐานทางเทคนิคและกลไกการระงับข้อพิพาท โดยพิจารณาแยกตามประเภท ของการประกอบกิจการตามความจำเป็น
         ข) ใช้ในการคัดเลือกผู้ประกอบการที่จะสามารถใช้ทรัพยากรอันจำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุด
         ค) ใช้กำหนดระดับการแข่งขัน ซึ่งจำนวนใบอนุญาตจะสามารถบ่งบอกได้ว่า มีผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมอยู่จำนวนเท่าไร โดยผู้ประกอบกิจการจะต้องมีคุณสมบัติและปฏิบัติตามวิธีการ หลักเกณฑ์ ที่คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม เป็นผู้ประกาศกำหนด ซึ่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการ
โทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ ได้แบ่งประเภทของใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมไว้สามประเภท ดังนี้

         ก) ใบอนุญาตแบบที่ ๑ สำหรับผู้ที่ไม่มีโครงข่ายโทรคมนาคม เป็นของตนเอง และควรให้มีการบริการ ได้อย่างเสรี เช่น บริการอินเทอร์เน็ต กิจการประเภทนี้จะเริ่มดำเนินการได้ต่อเมื่อได้แจ้งให้คณะกรรมการทราบ
         ข) ใบอนุญาตแบบที่ ๒ สำหรับผู้ที่มีหรือไม่มีโครงข่ายเป็นของตนเอง โดยให้บริการเฉพาะกลุ่มบุคคลหรือเป็นกิจการที่ไม่มีผลกระทบต่อการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรมหรือต่อสาธารณะและผู้บริโภคเช่น บริการแบนด์วิดท์กิจการประเภทนี้จะเริ่มดำเนินการได้ต่อเมื่อ ปฏิบัติตามเกณฑ์มาตรฐานที่คณะกรรมการประกาศกำหนดไว้ล่วงหน้าแล้วและผู้ขอรับใบอนุญาต ต้องไม่เป็นบุคคลต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
         ค) ใบอนุญาตแบบที่ ๓ สำหรับผู้ที่มีโครงข่ายเป็นของตนเองโดยให้บริการแก่บุคคลทั่วไปจำนวนมาก ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรม  และประโยชน์สาธารณะ หรือมีความจำเป็นต้องคุ้มครองผู้บริโภคเป็นพิเศษ เช่น บริการอินเทอร์เน็ตเกตเวย์ระหว่างต่างประเทศ บริการชุมสายอินเทอร์เน็ตบริการสื่อสารร่วมระบบดิจิทัล ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องไม่เป็นบุคคลต่างด้าวตามกฎหมาย ว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวและต้องมีแผนการลงทุนและแผนการให้บริการอย่างมีประสิทธิภาพด้วย กิจการประเภทนี้จะเริ่มดำเนินการได้ก็ต่อเมื่อ ผ่านการพิจารณาและได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการ
         ทั้งนี้ผู้ขอรับใบอนุญาตทั้งสามประเภทนี้ต้องไม่เป็นบุคคลล้มละลาย ไม่เคยถูกเพิกถอนใบอนุญาต บุคคลผู้เป็นกรรมการ หรือเป็นผู้มีอำนาจ ในการจัดการของผู้รับใบอนุญาตต้องไม่เคยถูกศาลตัดสินว่ามีความผิดตามพ.ร.บ.การประกอบกิจการโทรคมนาคมหรือกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้บริโภคก่อนยื่นขอใบรับอนุญาตภายในระยะเวลา ๒ ปี
         กรณีที่การออกใบอนุญาต  ที่ต้องใช้เลขหมายโทรคมนาคม  คณะกรรมการฯจะกำหนดเลขหมายโทรคมนาคม  สำหรับใช้ในการให้บริการ ของผู้รับใบอนุญาตซึ่งจะช่วยในการจำแนกประเภทของบริการได้ง่ายและชัดเจนและถ้ามีการขยายการให้บริการผู้รับใบอนุญาตสามารถยื่นขอเพิ่มจำนวนเลขหมายได้ แต่ถ้าผู้รับใบอนุญาต  ไม่นำเลขหมายโทรคมนาคมที่ได้รับไปใช้  หรือนำเลขหมายที่ไม่ได้รับอนุญาตไปใช้ จะถูกคณะกรรมการฯสั่งให้ผู้รับใบอนุญาต
ดำเนินการตามที่ได้รับอนุญาตหรือระงับการใช้เลขหมายนั้นหรือถ้าผู้รับใบอนุญาตไม่ดำเนินการตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการฯ กำหนดทำให้เกิดผลกระทบต่อสาธารณะ ผู้รับใบอนุญาตจะถูกถอนคืนเลขหมายตามจำนวนที่คณะกรรมการฯ กำหนด หรือถูกจำกัดพื้นที่ในการให้บริการโดยไม่สามารถเรียกร้องค่าเสียหายได้

        ๔.๒ การใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม

  นอกจาก การเชื่อมต่อโครงข่ายจะสามารถทำให้ผู้ใช้บริการโทรคมนาคมต่างๆ ติดต่อสื่อสารกันได้แล้วนั้น ยังสามารถกำหนดได้ด้วยว่า ตลาด
โทรคมนาคมนั้น จะเกิดการผูกขาดหรือไม่ นั่นคือ ถ้าผู้ประกอบการที่มีโครงข่ายโทรคมนาคม ยินยอมให้ผู้ประกอบการรายใหม่ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายที่มีอยู่ได้ในราคาที่เป็นธรรม ก็จะทำให้ผู้ประกอบการรายใหม่สามารถเข้ามาแข่งขัน ในตลาดโทรคมนาคมได้อย่างรวดเร็ว แต่ถ้าผู้ประกอบการที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมกีดกันไม่ยินยอมให้ผู้ประกอบการรายใหม่ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายของตน ก็จะทำให้เกิดการผูกขาด นอกจากนี้ การเชื่อมต่อโครงข่าย
โทรคมนาคม ยังมีผลกระทบต่อผู้ใช้บริการทั้งในเรื่องวิธีการเชื่อมต่อโครงข่าย ที่จะมีผลต่อคุณภาพของการรับส่งข้อมูลข่าวสารที่เรียกเก็บจากผู้บริโภค และการเรียกเก็บค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายที่ผู้ประกอบการเรียกเก็บจากผู้ประกอบการรายอื่น ก็จะมีผลกระทบต่ออัตรา ค่าบริการที่เรียกเก็บจากผู้บริโภคอีกด้วย
         ดังนั้น เพื่อให้มีการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมอย่างรวดเร็วเป็นธรรม และมีประสิทธิภาพพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ.
๒๕๔๔ จึงต้องกำหนดให้คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม ประกาศกำหนดให้ผู้รับใบอนุญาต ที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมต้องยินยอมให้ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นใช้โครงข่ายโทรคมนาคมของตนเองตามหลักเกณฑ์ และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนด แต่อาจจะมีข้อยกเว้นได้บางกรณี เช่น โครงข่ายไม่พอแก่การให้ผู้ประกอบการรายอื่นใช้ การใช้โครงข่ายอาจก่อให้เกิดการรบกวนกิจการโทรคมนาคม หรือขัดขวางการโทรคมนาคม เป็นต้น
        ซึ่งหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการใช้หรือการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมคือ ต้องไม่มีลักษณะเป็นการเลือกปฏิบัติ หรือกีดกันผู้ประกอบการรายอื่น มีข้อกำหนดทางเทคนิค ณ จุดที่มีการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายอย่างชัดเจนไม่ทำให้ผู้ใช้บริการเสียประโยชน์ ไม่ก่อให้เกิดภาระ แก่ผู้ขอใช้หรือเชื่อมต่อ
โครงข่ายโทรคมนาคมจนเกินไป มีการกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของผู้ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่าย และผู้ให้ใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายที่ชัดเจน กำหนดอัตราค่าตอบแทนการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายอย่างเป็นธรรมระหว่างผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมกับผู้ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่าย และอัตราค่าตอบแทนมีความเท่าเทียมกันในระหว่างผู้ขอใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายทุกราย

       ๔.๓ ค่าธรรมเนียมและค่าบริการ

กิจการโทรคมนาคมที่ใช้โครงข่ายขนาดใหญ่ ต้องมีการลงทุนสูง จึงมีจำนวนของผู้ประกอบการแข่งขันกันน้อยราย ในบางกรณีรัฐจึงอาจต้องเข้ามามีบทบาทในการกำกับดูแลอัตราค่าธรรมเนียมและค่าบริการ โดยรัฐจะมีบทบาทลดลงถ้าการแข่งขันในกิจการโทรคมนาคมมีมากขึ้น
       เดิมพระราชบัญญัติองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๔๙๗ กำหนดให้ ทศท. เป็นผู้กำหนดอัตราค่าบริการ จัดระเบียบเกี่ยวกับวิธีชำระต่างๆ ของกิจการโทรศัพท์[๒] และพระราชบัญญัติการสื่อสารแห่งประเทศไทย พ.ศ.๒๕๑๙ กำหนดให้ กสท.เป็นผู้กำหนดอัตราค่าบริการของกิจการไปรษณีย์และโทรคมนาคม [๓] ต่อมาได้มีการยกเลิกกฎหมายดังกล่าว และออกพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ มาตรา ๕๕ ขึ้น โดยกำหนดให้คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เป็นผู้กำหนดอัตราขั้นสูงของค่าธรรมเนียม และค่าบริการโทรคมนาคม ที่ผู้รับใบอนุญาตจะ
สามารถเรียกเก็บจากผู้ใช้บริการได้ และไม่สามารถเรียกเก็บเงินประกันล่วงหน้าได้ นอกจากนี้คณะกรรมการอาจกำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตลดหรือยกเว้นค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการสำหรับการให้บริการข้อมูล ข่าวสาร และความรู้ เพื่อประโยชน์ในการส่งเสริมความรู้ของประชาชนได้ โดยมีวิธีการคำนวณค่า
ธรรมเนียมและค่าบริการที่ชัดเจน เป็นอัตราที่ยุติธรรม แก่ผู้ประกอบกิจการและผู้ใช้บริการ ซึ่งผู้ประกอบกิจการต้องแจ้งอัตราค่าธรรมเนียม และค่าบริการให้ผู้ใช้บริการทราบ และต้องแสดงในที่เปิดเผย เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบได้ ทั้งนี้คณะกรรมการฯ สามารถเปลี่ยนแปลงค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการได้ เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจและ สังคมที่เปลี่ยนแปลงไป หรือหากเกิดการได้เปรียบเสียเปรียบระหว่างผู้ประกอบกิจการ หรือเป็นกรณีที่ผู้ใช้บริการต้องรับภาระเกินสมควร

      ๔.๔ การแข่งขันในกิจการโทรคมนาคม

การแข่งขันในกิจการโทรคมนาคม ขึ้นอยู่กับนโยบายของรัฐ และการกำหนดมาตรการ กติกาต่างๆ ขององค์กรอิสระ ที่จะเข้ามาดูแลผู้ประกอบการและผู้บริโภค รวมทั้งกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้ผู้ประกอบการรายใหม่มีโอกาสแข่งขัน กับผู้ประกอบการรายเดิมได้อย่างมีประสิทธิภาพ เสมอภาค และเป็นธรรม และป้องกันพฤติกรรมการผูกขาด ลด หรือจำกัดการแข่งขัน เช่น การไม่ยอมให้ผู้ประกอบการรายอื่นใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่าย กำหนดราคาค่าบริการหรือสินค้าสูงเกินจริง การควบ รวมธุรกิจให้ตลาดมีผู้แข่งขันน้อยลง สมรู้ร่วมกับผู้ประกอบการรายอื่นไม่แข่งกันลดราคาค่าบริการ หรือร่วมกันกีดกันไม่ให้ผู้บริการรายใหม่เข้าสู่ตลาด เป็นต้น
     พระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ กำหนดให้คณะกรรมการฯมีอำนาจในการกำหนดมาตรการเฉพาะตามลักษณะของกิจการโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้องกับการใช้อำนาจผูกขาดเช่น การอุดหนุนการบริการ การถือครองธุรกิจในบริการประเภทเดียวกัน การใช้อำนาจทางตลาดอย่างไม่เป็นธรรม พฤติกรรมกีดกันการแข่งขัน โดยมีนโยบายห้ามไม่ให้ผู้รับใบอนุญาตกระทำการที่มีลักษณะผูกขาด ลด หรือจำกัดการแข่งขันในการให้บริการ เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้ผู้รับใบอนุญาตรายใหม่มีโอกาสแข่งขันกับผู้รับใบอนุญาตรายเดิมได้อย่างมีประสิทธิภาพ เสมอภาค และเป็นธรรม

      ๔.๕ การให้บริการโทรคมนาคมอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม

 การจัดให้มีการบริการโทรคมนาคมพื้นฐานโดยทั่วถึงและเท่าเทียม คือการจัดให้มีบริการโทรศัพท์สาธารณะ โทรศัพท์ประจำที่และอินเทอร์เน็ต ที่เพียงพอครอบคลุมประเทศไทย โดยมีอัตราค่าบริการและคุณภาพของการบริการเป็นมาตรฐาน ที่สามารถยอมรับได้และเท่าเทียมกันในทุกพื้นที่ รวมถึงการจัดให้มีบริการต่อผู้ด้อยโอกาสทางสังคมกลุ่มต่างๆอย่างทั่วถึง ซึ่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ กำหนดให้เป็นหน้าที่ของคณะกรรมการฯที่จะต้องจัดให้มีการบริการโทรคมนาคมพื้นฐานโดยทั่วถึง และมีอำนาจกำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตต้องจัดให้มีการบริการดังนี้

 ก) จัดให้มีการบริการในพื้นที่ชนบท พื้นที่ที่มีผลตอบแทนการลงทุนต่ำ ท้องที่ที่ยังไม่มีผู้ให้บริการหรือให้บริการไม่ทั่วถึงหรือไม่พอต่อความต้องการของผู้ใช้บริการในท้องที่นั้นๆ
       ข) จัดให้มีบริการโทรคมนาคมสำหรับสถานศึกษา ศาสนสถาน สถานพยาบาลและหน่วยงานอื่นๆ ที่ให้ความช่วยเหลือแก่สังคม
       ค) จัดให้มีบริการสาธารณะแก่ผู้ที่มีรายได้น้อย ในบางประเภทตามที่คณะกรรมการกำหนด
       ง) จัดให้มีการให้บริการอำนวยความสะดวกสำหรับคนพิการ เด็ก คนชรา และผู้ด้อยโอกาสในสังคม

     ซึ่งการกำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตจัดให้มีบริการดังกล่าวข้างต้นนี้ต้องพิจารณาแล้วว่าจะไม่ทำให้เกิดภาระในการลงทุนของผู้รับใบอนุญาตจนมากเกินไป และต้องให้มีการปฏิบัติเท่าเทียมกัน ในระหว่างผู้รับใบอนุญาตประเภทเดียวกัน
      กรณีที่ผู้รับใบอนุญาตไม่สามารถจัดให้มีบริการได้ตามที่คณะกรรมการกำหนด หรือในกรณีที่คณะกรรมการเห็นสมควรให้ผู้รับใบอนุญาตมีส่วนร่วมรับผิดชอบในการจัดให้มีบริการโทรคมนาคมพื้นฐานอย่างทั่วถึง คณะกรรมการจะกำหนดให้ผู้รับใบอนุญาต ต้องจัดสรรรายได้ ที่ได้จากการให้บริการ
โทรคมนาคม ให้แก่กองทุนพัฒนากิจการโทรคมนาคมเพื่อนำไปดำเนินการจัดให้มีการบริการตามที่กำหนดไว้ข้างต้นก็ได้

  .บรรณานุกรม   up

[๑] พระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔
 

[๒] พระราชบัญญัติองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๔๙๗
 

[๓] พระราชบัญญัติการสื่อสารแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๑๙
 

[๔] ประเทศไทย, “ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ,” ความก้าวหน้าของอินเทอร์เน็ตในประเทศไทย, ๒๐ เมษายน ๒๕๕๐ <http://www.nectec.or.th>